عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )

736

مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )

طهران در سلخ ماه ذىقعدة الحرام ، شاهزاده عين الدوله صدر اعظم يك ورق از آس براى شاه آورد . پشت آن ورق را شكافتند سور « 1 » قرآنى بود . شاه بسيار متغير شد . حكم شد صاحبش را پيدا كنند و سياست شود . از قرار معلوم پيدا كردند . يكى از فرنگىمآب‌هاى زنديق طهران است . طهران سال گذشته كه شاه از سفر فرنگستان مراجعت كرد ، يك روز شاهزاده عزيز الله ميرزا ظفر السلطنه « 2 » كه در جوانى با شاه سروسرى داشت ، در حضور تمام وزرا ، به اين كلمات با شاه سخن [ گفت ] « 3 » : « شاه شما از اين سفر فرنگ براى ما چه سوغات آورده‌ايد ؟ » شاه خيلى از [ اين ] كلام تعجب كرد . امير بهادر جنگ كشيكچىباشى را صدا زد كه « بشنو ، ظفر السلطنه به چه عبارت با من حرف مىزند » ! ؟ گفت : « ظفر السلطنه هم از خانواده سلطنت است » . طهران در ماه ذىقعدة الحرام 1322 هجرى ، كمپانى روسى ، رئيس راه‌آهن و ترامويه « 4 » طهران ، قيمت بليط نمره اول راه‌آهن حضرت عبد العظيم عليه السّلام را سى شاهى ، نمره دوم را يك قران [ كرد ] . سابق اول يك قران و دوم پانزده شاهى بود . بليط ترامويه طهران را كه پنج شاهى بود ، سيصد دينار ساخت و مىگويند برحسب قانون ، كمپانى حق نداشت كه اين كار را بكند . از اين جهت پيش نرفت و به قيمت اول قرار گرفت .

--> ( 1 ) . سور جمع سوره به معناى سوره‌ها . ( 2 ) . عزيز الله ميرزا ظفر السلطنه از خوبرويان زمان بود پسر سلطان جلال الدين ميرزا پسر فتحعلى شاه . سلطان جلال الدين ميرزا نيز از زيبا رويان و خوش‌اندامان روزگار خويش بود . ظفر السلطنه مانند وجيه الله ميرزا و ميرزا رضا خان گرانمايه از دست پروردگان و بركشيدگان سپهسالار قزوينى ميرزا حسين خان مشير الدوله بود . در عصر مشروطيت نيز مناصب مهم يافت . ( 3 ) . متن : [ كرد ] ( 4 ) . امروز ترامواى گفته مىشود . كلمه انگليسى به صورت Tramway .