عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )

718

مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )

عايدى املاك اوست . بعضى اشعار به زبان روسى دارد . معنى چند شعرش اين است : سعادت من در شب متولد شده * و آرامش و استراحت نمىكند ، مگر در ظلمت بنابراين در وجود من راحتى نيست * و مىبينى مرا گرفته دل و كم بشاشت و روح من اميد راحت مىدارد * لكن عبث چنين قصد و اميدى دارد زيرا كه سلامت و آسايش براى او در اين حيات دنيا نيست . ايران پس از آن‌كه عين الدوله صدر اعظم شد دستخط ذيل را شاه به او نوشت : « از آنجايى كه خداوند تبارك و تعالى چنين قرار داده است كه سلاطين حقوق طبقات نوكر خودشان را - على قدر مراتبهم - بدانند ، لهذا ما هم بايد قدر تربيت‌يافته خودمان را كه عبد المجيد ميرزاى وزير اعظم باشد بدانيم . حقيقت در اين مدت نوكرى خودش ، به قدر سر مويى خلاف قاعده از او نديده‌ايم ، پس بر ما لازم است كه براى اميدوارى ساير نوكرها حق او را ادا بكنيم . لهذا او را به منصب صدارت عظمى منصوب فرموديم . وزراى عظام و عموم رعايا و برايا و نوكرها من بعد او را صدر اعظم بايد بدانند » . طهران هرگز در عهد سلاطين قاجاريه منصب صدارت را به شاهزاده نمىدادند . عين الدوله اول شاهزاده است كه صدر اعظم شد و شاه در دستخطها او را « جناب اشرف » مىنويسد و حال آن‌كه براى شاهزادگان بايد « نواب » بنويسد . پس از آن‌كه مردم ايران به عين الدوله تبريك گفتند ، گفت تهنيت نگوييد ، بلكه تسليت بگوييد . پس از آن‌كه امين الدوله ميرزا على خان صدراعظم فوت شد ، در ماه جمادى الاخرى ، لقب امين الدوله را به پسرش ميرزا محسن خان معين الملك كه تربيت شده و داراى بعضى السنه و خط خوب و علوم مىباشد دادند .