عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
683
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )
طويله به آخور بست . بعضى اعمال ديگر گفتند با او به جاى آورد . از آنجا شاهزاده از نظر دولت افتاد و ديگر به او شغلى ندادند . پسرش [ سلطان جنيد ميرزا ] شبل الدوله لقب دارد . بىهنر نيست . شب غرّهء رمضان ، حكيم الملك « 1 » طبيب شاه چون شاه درد دستش عود كرده دواى عوضى به شاه داده از قبيل سم . شاه را غشوه حاصل شد و حالش بد است . شاهزاده سالار الدوله پسر شاه در عربستان كمال بىاعتدالى را به جاى آورد تا اينكه به جهت اخذ ماليات با يكى از رؤساى ايلات طرف شد . زدوخورد ما بين ايشان واقع شد . هشتصد نفر از سرباز و سوار سالار الدوله مقتول شدند . در ماه شوال عين الدوله ، محض اينكه دخل و خرج دولت را مساوى سازد ، خيال دارد از مواجب مردم كسر نمايد و تيولات و جنس را برگرداند و نقدى بنمايد و تمام حكام را به طهران خواستهاند كه تفاوت عملى كه از ولايات به آنها مىرسد جزو ماليات شود و فقط حاكم حق چوب و فلك دارد . در اواخر ماه رمضان ، در نجف اشرف ، و با طلوع كرده . در سرحد ايران و عثمانى از دو دولت قرانتين « 2 » گذاشتهاند . در عشر دوم شوال ، كه مطابق ماه اول زمستان است ، مدت شصت ساعت پىدرپى در طهران برف سخت آمد .
--> - است كه البته به حمايت و پشتگرمى ميرزا على اصغر خان امين السلطان صورت گرفت . زيرا جماعت شاهسون افشار سپرده به امين السلطان بود . شرح اين قضاياى فضاحتآميز را در خاطرات اعتماد السلطنه ( وقايع 4 شعبان 1309 و غرهء ذى الحجهء همان سال ) و تاريخ اجتماعى و ادارى دورهء قاجاريه تأليف ميرزا عبد الله خان مستوفى ( ج 1 ص 437 ) و شرح حال رجال ايران ( ج 2 ص 270 تا 273 ) بايد ديد . ( 1 ) . يعنى ميرزا ابراهيم خان حكيم الملك برادر زادهء ميرزا محمود خان كه در سويس طب خوانده و به ايران بازگشته و طبيب شاه شده بود . اين حكيم الملك همان است كه بعدها به وزارت در وزارتخانههاى مختلف منصوب شد و بعد از شهريور 1320 به صدارت رسيد و در مبارزهء سياسى با روسها و تودهاىها شجاعت و صداقت خود را نشان داد . ( 2 ) . قرنطينه مأخوذ از Quarantine فرانسه از ريشهء Quarante است به معناى چهل [ روز ] ، مدتى كه مسافرين را تحت مراقبت طبى قرار داده ، به منظور جلوگيرى از بيماريهاى واگير ، از ديگران جدا مىكنند .