عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
1032
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )
صحه گذاشت اين است كه وزير دربار و حاجب الدوله و سپهدار به شاه گفتند ما به قوهء جبريه مردم را ساكت مىكنيم . شاه نيز قبول كرد . اين بود كه شاه انتخابنامه را امضا نكرد . صدر اعظم اين خبر را شنيد و خدمت شاه رفت كه من استعفا مىنمايم . خود مىدانيد با مردم . اما از طرف نظام هم اطمينان نداشته باشيد . زيرا كه همه اطمينان شما به قزاق بود . آنها مجلس كردند . شاه خيلى متوحش شد و امضا كرد . قبل از اينكه امضا نمايد ، شب يكشنبه گذشته جواب تلفون علما را صدر اعظم اينطور نوشت : شهر خدمت ذى شرافت جناب مستطاب حجة الاسلام آقاى آقا سيد عبد اللّه دامت بركاته تلفون جناب مستطاب عالى شرف وصول ارزانى نمود . در باب مطلب اول كه مرقوم فرموده بوديد لازم است خاطر محترم عالى را مستحضر مىدارد كه چون به واسطهء اصلاحاتى كه منظور نظر معدلت اثر بندگان اقدس همايونى خلّد اللّه ملكه است بعضى از ترتيبات [ ] قديمه منسوخ و موقوف شود . من بعد مقرّر است كه هيچ كدام از نوكرهاى دولتى كه از شغل مستعفى مىباشند و يا معزول شوند مطرود نگردند و بعد از انفصال در خانهء خود به آسودگى بمانند . بنابراين قاعده ، حكما حضرت اشرف شاهزاده عين الدوله دامت شوكته هم كه از اين كار منفصل شدهاند در خانهء خود به امور شخصيهء خود مشغول خواهند بود . اما در باب نظامنامه ، رأى مبارك ملوكانه بدان تعلق گرفته كه چون در بعضى از موارد نظامنامه كه ارسال فرموده بوديد لازم است مداقه و مذاكره به عمل آيد و تعاطى افكار به واسطهء شكايات مشكل است و به طول مىانجامد ، لهذا لازم است كه هرچه زودتر مجلسى در صاحبقرانيه با حضور رجال دولت و شش نفر از معاريف و اشراف و غيره تشكيل و در موارد لازمه مذاكرهء حضورى به عمل آيد كه موافق دستخط همايونى نظامنامه مرتب و به زودى به موقع اجرا گذارده شود . لهذا متمنى هستم كه اقدام لازم بفرماييد كه از فردا كه روز جمعه هست هر وقتى كه معين مىفرماييد اشخاصى كه بايد در اين مجلس حاضر شوند به صاحبقرانيه تشريف بياورند كه اين مسأله قرين اتمام گشته موجبات رفاهيت و آسودگى اطمينان خاطر اهالى به عمل آيد . پس از اين مشير الدوله شاه را ترسانيد و شاه ناچار تلفون به آقا سيد عبد اللّه و آقا سيد محمد زد كه عين الدوله عازم خراسان است . براى اقامت به طهران نيامده بود . اين دو روزه مىرود . مجلس شوراى ملى را هم كه به شما داده بودم به موقع اجرا رسانيد . اين اوقات شبنامهها براى بيدارى مردم هر روزه و هر شب در طهران به چاپ جلاتين