عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )

1026

مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )

تمام شديم . اگر در بابت مجلس كوتاهى نمايى ، ترا مىكشيم . مىگويند آقا سيد عبد اللّه روزى كه پيش شاه رفت مبالغى گرفته و همراه ملت نيست . بعضى مىگويند خودش با ملت ساختگى دارد . در هرصورت مردم بيدار [ شده ] و حرف‌ها را به طور واضح مىگويند . در طهران ، مجالس متعدده براى شور باز شده و در زير پرده نيست . امير بهادر و شعاع السلطنه و حاجب الدوله و نير الدوله و سپهدار ايستادگى دارند كه مجلس را موقوف نمايند . بعضى سادات هم براى كشتن آنها حاضرند . شبنامهء زياد در اين اوقات در طهران انتشار دارد . در يكى از آنها نوشته كه چند نفر علما و وزرا مانع مجلس شورى مىباشند و آنها را بايد كشت . در عشر دوم رجب ، در اطاق دربار ، مجلس تحقيقى ايجاد شده مركب از شش نفر : حاجى حسينقلى خان صدر السلطنه نورى ، صدر الممالك ، مشير لشكر ، اعتماد السلطنه ، دوام الدوله كه مطالب و عرايض به توسط اين مجلس به صدر اعظم برسد . در عشر دوم رجب ، عين الدوله اتابيك از اوشان مراجعت كرده به مبارك‌آباد ييلاق خود كه در حوالى سلطنت‌آباد است رفت و در روز پانزدهم رجب هم يك روز به خانهء شهرى خود آمده مراجعت كرد . در روز چهاردهم رجب ، آقا سيد عبد اللّه به نياوران خدمت شاه رفت ، در باب امضاى نظامنامه ، و مدتى خلوت كرد و ليكن اثرى نداد و امضا نشد . در مراجعت به طهران ، تجار و اصناف به منزل آقا سيد عبد اللّه رفتند و هياهو نمودند و چنان وانمود شد كه آقا سيد عبد اللّه رشوه گرفته و با دولت همراه است . ليكن اين‌طور نيست . تكليف آقا سيد عبد اللّه اين است كه با آنها راه برود . در باب عمل نان و گوشت ، نير الدوله و سپهدار و وزير دربار و قوام الدوله مىخواهند كنترات كنند كه نان را بيست ساله يك من يك قران و گوشت را چاركى چهار عباسى بفروشند . عين الدوله به آنها دستورالعمل مىدهد كه اگر در دست ملت باشد ديگر حريف آنها نمىشويد . شاه هم هرروز دستخط التفات به عين الدوله مىنويسد . بعضى از تركها هم منزل عين الدوله مىروند . روز پنجشنبه شانزدهم رجب 1324 مجلس شوراى ملى سه ساعت به غروب مانده در حياط مدرسهء نظامى منعقد شد . علماء و تجار و اصناف و بعضى سياسىدان‌ها