عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
998
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )
جلو در سفارت انگليس . بعضى نانواها چراغان كردند . در نياوران آتشبازى شد . روز عيد هم دكانها را باز نكردند و از سفارت بيرون نيامدند . در اين چند روز اخير جمعى به سفارت روس رفته متحصن شدند . سادات شيرازى رفتند و آنها را بيرون آورده كه اينها بابى مىباشند و مىخواهند فساد نمايند . امروز دولت به كلى ضعيف شده . شاه و صدر اعظم سخت گرفتار مىباشند . عن قريب مشروطه خواهد شد . آدم كارى هم دولت ندارد . روزى كه اتابيك مىخواست برود ، شاه يك انگشترى گران قيمت به او داد و كاغذ التفات به او نوشت . اتابيك به منزل نايب السلطنه و از آنجا به منزل صدر اعظم رفت و خداحافظ كرد و چند نفر اجزاى خود را به او سپرد . صدر اعظم احترامات مجلسيش به مردم توفير نكرده ليكن براى وزرا تواضع درست نمىكند . نايب السلطنه بعد از صدارتش تواضع براى او كرد و گفت حالا شما صدر اعظم مىباشيد . گفتند شاه محض اينكه قاجاريه به سفارت بست ننشينند ، حقوق سنوات ماضيهء آنها را كه از ميان رفته بود دستخط كرد و نيز صدر اعظم هشت هزار تومان طلب چوبدار را حواله داد . در روز چهاردهم كه روز ميلاد شاه بود ، در قصر نياوران ، انعقاد سلام شد . وزراى مختار نيز قبل از سلام به حضور آمدند . شرايط سلام فراهم بود . دستخط ذيل را شاه براى اجراى دار الشوراى ملتى در آن روز حكم داده به طبع رسانيده منتشر داشتند . اگرچه مردم ساكت نيستند و از سفارت بيرون نيامدند و مىگويند سفارتخانهها يا سفارت انگليس امضا كند . ديگر آنكه اين مجلس مقصود به طهران « 1 » نباشد . سوم اينكه بايد اسمش قانون محمدى باشد نه مجلس آزادى و خطاب هم به صدر اعظم نبايد باشد . سواد دستخط همايونى جناب اشرف صدر اعظم از آنجايى كه حضرت بارى تعالى جل شأنه سررشتهء ترقى و سعادت ممالك محروسهء ايران را به كف كفايت ما سپرده و شخص همايون ما را حافظ
--> ( 1 ) . يعنى اعضاء مجلس منحصر به منتخبين تهران نباشد .