عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
962
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )
سالار اكرم « 1 » دادند و تلگراف به رشت زدند . آنها جواب دادند اگر تكليف حاكم را معين نماييد و حدود او معلوم باشد او را قبول خواهيم كرد و الّا هيچ حاكمى را قبول نمىكنيم و ماليات خود را به چهار قسط توسط تجار مىپردازيم . طهران در دوشنبهء هيجدهم ربيع الثانى ، شاه طرف عصر سوار شد و تا بيرون دروازه گردش كرد و در شب دوشنبه آقا سيد محمد مجتهد به منبر رفت و مردم را تحريك كرد كه خار را از ميان بردارند و مىگفت من تنها هستم و تا همه جا همراه ، ليكن قدرى سست بود . از قرار معلوم تا جمعه شاه دستخط كرده كه امور را ترتيب و عدالتخانه دائر خواهد شد . طهران در سهشنبه نوزدهم ربيع الثانى ، شاه با كالسكه در حياط گردش كرد . بعد آمد با اتابيك و وزير خارجه ، پس از آن اتابيك و مشير الدوله و علاء الدوله و مشير الملك « 2 » و ناصر الملك در اطاق ابيض خلوت داشتند . حكومت فارس را به علاء الدوله دادند . از قرار معلوم ، وزير مخصوص را از فارس بيرون كردهاند . مىگويند شاه مىخواست براى اصلاح امور وليعهد را بخواهد . تركها با اتابيك همدست كه مانع از آمدن وليعهد شوند . زيرا كه وليعهد با همه تركهاى اجزاى شاه دشمن است . شعاع السلطنه هم در اين مقدمه با اتابيك همراه است . همدان ظهير الدوله وزير تشريفات در عشر دوم ربيع الثانى به حكومت همدان منصوب شد . يمين السلطان معزول . چون قريب يازده هزار نفر ظهير الدوله مريد در طهران داشت و احتمال فساد مىرفت اين بود كه او را مجبورا به حكومت همدان فرستادند .
--> ( 1 ) . ميرزا صالح خان با غميشهاى از خاندان كلانتريهاى تبريز . ( 2 ) . ميرزا حسن خان پسر ميرزا نصر اللّه خان كه بعد مشير الدوله شد .