عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )

963

مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )

طهران سواد دستخط شاه به آقا سيد عبد اللّه و سيد محمد در عشر دوم ربيع الثانى صادر شده از قرار ذيل : « 1 » روس و ژاپون در پنجم سپتامبر سنهء 1905 ، عهدنامه‌اى كه مشتمل بر پانزده فصل است ميان روس و ژاپون امضا شد . در فصل اول ذكر شده است كه صلح فى ما بين دولتين متحاربتين منعقد شد . دوم مملكت كره در تحت حمايت دولت ژاپون مىباشد . سوم بعد از هيجده ماه از تاريخ تصديق و امضاى عهدنامه ، سپاه دولتين روس و ژاپون مانچورى را بايد تخليه نمايند و فقط چند صد نفر سپاهى براى محافظت راه‌آهن در آن‌جا بگذارند . 4 - شبه جزيرهء ليا اوتونك « 2 » و پرت آرتور « 3 » به تصرف دولت ژاپون درآمد . 5 - تجارت آزاد خواهد شد . 6 / 7 / 8 - خط راه‌آهن روس از شهر خاربين الى انتهاى جنوب كه متجاوز از نهصد و هفتاد ميل است به دولت ژاپون واگذار شد و خط راه‌آهنى كه در سمت شمال خاربين واقع است در يد تصرف دولت روس ماند و معادن ذغال هم به ژاپونىها منتقل گرديد و در استعمال آنها دستورالعمل داده شد . 9 - نصف جزيرهء ساخالين كه داراى معادن كثيره و منافع بىشمار است تا درجهء عرض پنجاه با جزاير مجاور به ژاپون داده شد مشروط بر اين‌كه مركز قشون قرار ندهد و قلاع و استحكامات نظامى در آن‌جا احداث ننمايد . 10 - دولت ژاپون برعهده مىگيرد كه حقوق و امتيازات روس را در جنوب جزيرهء ساخالين بشناسد .

--> ( 1 ) . در متن چند سطر سفيد گذاشته شده ولى بدبختانه دستخط شاه ذكر نشده . ( 2 ) . Liaotung ( 3 ) . Port Arthur