عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
809
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )
شدت جنون لخت در كوچه و بازار مىگشتند ، سعيد السلطنه وزير پليس و نظميه از كيسهء خود گفت در مريضخانه چند اطاق براى زنهاى ديوانه بسازند و مخارج آنها را به گردن گرفت . طهران به همراهى سعيد السلطنه و كمك دولت تا ماه رجب المرجب دو رختشويخانه در طهران نمونه رختشويخانههاى فرنگ ساخته شده . يكى در خيابان جليل آباد « 1 » يكى در سراب آبمنگل . روسيه فرمان امپراطور روس در باب حكومت مشروطه دولت روس صادر شده . در روز بيستم ماه اوت 1905 در تمام معابد ممالك روسيه قرائت شد و قرار داده كه مجلس پارلمنت جديد در اواسط ماه ژانويه آينده برقرار شود . پارلمنت جديد چند فقره حقوق ، احداث قوانين و رسيدگى در امور ماليهء مملكت روس خواهد داشت . ولى كثيرى از اختيارات سلطان تغيير نمىكند . اين است كه هنوز آشوب روس نخوابيده و خوشحال نيستند . هندوستان لرد كرزن « 2 » از فرمانفرمائى هندوستان استعفاء نموده و لرد بنتو « 3 » به جاى او منصوب شده . سببش اختلاف ميانه لرد كيچنر « 4 » و كرزن در ماه اگوست 1905 [ است ] . بندر ادسا « 5 » از قرار معلوم در ماه اوت 1905 ، دولت روس براى ترقى تجارتى روسيه با ايران ادارهء تجارتى در بندر ادسا قرار داده كه در سمت جنوب ايران بانك روسى مفتوح شود و نيز عدد سفاينى كه به بنادر ايران عبور و مرور مىنمايند زيادتر بشود .
--> ( 1 ) . يعنى خيابان خيام امروزى . ( 2 ) . Curzon ( 3 ) . Bento ( 4 ) . Kichner ( 5 ) . Odessa