عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )

774

مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )

مىشوند و او وعدهء اصلاح مىدهد و خود وليعهد عرايض مردم را از پا تا سر مىخواند و حكم مىكند ، لكن ترتيب امور طورى شده كه پيشرفت ندارد . طهران در شب هفدهم ربيع الاول ، كه شب عيد ميلاد سعادت بنياد بود « 1 » ، وزير مخصوص « 2 » كه در حقيقت وزارت قشون و قورخانه را دارد در عمارت توپخانه حكم داد چراغان و آتش‌بازى [ به ] طرح جديد مفصلى نمودند و وليعهد و نايب السلطنه را با ساير وزرا دعوت كرد و تهيهء مهمانى را مرتب ساخت و يك ساعت طلا با زنجير طلا تقديم وليعهد نمود . به وليعهد خيلى خوش گذشت و در اتمام مجلس ، انگشترى الماس را از دست خود درآورد و به دست وزير مخصوص نمود . طهران در روز هفدهم ربيع الاول كه روز عيد بود ، در عمارت تخت مرمر در حالتى كه تمام وزرا در اطاق حضور داشتند و ساير نوكرباب و عملهء قشون در حياط ، مانند عهد شاه ، ايستادند و خطيب و شاعر نيز خطبه خواندند و تير توپ سابق به عدد صد و بيست خالى شد . وليعهد در اطاق تخت مرمر بايستاد و تمثال شاه را روى صندلى قرار دادند . بعد از اتمام سلام ، نظامى كه حضور داشتند به طور « دفيله » از حضورش گذشتند . به وليعهد خوش گذشت ، در حقيقت احترامات فوق العاده به او شد . بوشهر در ماه صفر ، وزير گمرك صد و بيست قانون براى گمرك ترتيب داد و به ولايات فرستاد ، ازجمله به بوشهر . تجار بوشهر چون قانون‌هاى جديد را سخت ديدند زيربار نرفتند و به طهران شكايت نوشتند . لندن در سوم صفر 1323 ، در لندن ، زلزلهء شديدى شد و عدهء كثيرى تلف شد .

--> ( 1 ) . يعنى عيد ميلاد پيامبر اسلام ( ص ) . ( 2 ) . غلامحسين خان صاحب اختيار .