عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
775
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )
پنجاب در شهر پنجاب هندوستان ، زلزلهء بسيار سختى شد . [ واردات و صادرات ] مال التجاره و اشياى وارده و خارجهء ايران در سال 1322 به ليراى انگليسى « 1 » : از روسيه به ايران آمده 3359000 از انگليس به ايران آمده 2334000 در مدت يك سال از ايران به روسيه رفته 2827000 آنچه به ممالك انگليس رفته 384000 عموم ادخالات « 2 » ايران در سال مذكور 7000000 عموم اخراجات ايران در سال مذكور 4633000 ايجاد هيدرسكوپ « 3 » يا ذرهبين آبى در سال 1322 موسيو بينسور آلتى اختراع كرده كه به آن آلت قعر دريا را مىتوان ديد . آلت مذكور عبارت است از يك ستون مجوف فولادى مانند ستون تلسكوپهاى خيلى بزرگ به اندازهاى كه انسان مىتواند داخل جوف آن بشود و اسباب سهولت همه نوع براى ديدن كف دريا فراهم است . بختيارى عليقلى خان سردار بختيارى كه مردى دانشمند و در خارجه تحصيل كرده ، در سال 1322 ، در مركز بختيارى ، در قصبهء دهكرد « 4 » مدرسهء ملى بنا نهاد . مشهد مقدس در ماه ربيع الاول ، حاجى ميرزا كاظم آقا داماد شاه كه در مدرسهء سپهسالار نماز
--> ( 1 ) . امروز ، ما ليره مىگوئيم يا پوند . ( 2 ) . ادخالات به معناى واردات است و اخراجات به معناى صادرات . ( 3 ) . Hydroscope ( 4 ) . امروزه شهر كرد خوانده مىشود و مركز چهار محال بختيارى است .