علوم و صنايع اعلىحضرت همايونى در زبان فارسى و تركى و فرانسه دستى به كمال دارد و از علوم عربيه و ادبيه سينه مالامال . خط تحرير را بهتر از خوشنويسان سلف نويسد و در حساب و جغرافيا و فن و تاريخ و صنعت نقاشى سرآمد عصر خود است . گاهى اشعار آبدار از طبع وقادش تراوش نمايد . اشعار قدما را فراوان به خاطر دارد و احاديث را شمتى به ياد سپرده و در موقع به خرج مىدهد و در فن تيراندازى از تفنگ و تيركمان اول شخص است . شريعت و آيين اعلىحضرت همايونى از پيروان مذهب و شريعت اماميه جعفريه است و اخلاصى مخصوص به خاندان رسالت صلّى اللّه عليه و آله دارد خصوصا به حضرت امير المؤمنين و فرزندش ابى الفضل العباس عليهما السّلام ، چون اسم مبارك ايشان را شنود حالتش ديگرگون شود . اگر كسى اعلىحضرتش را به نام على مرتضى و ابو الفضل سوگند دهد ، هر حاجت كه او راست برآورده دارد . به سادات احترام بسيار گذارد ، چنان‌كه وقتى به يكى از سادات كه به حضورش درآمد و تقاضاى فائده كرد فرمود البته حاجت ترا برآوردم چنان‌كه اجداد بزرگوار تو حاجت مرا برآورد [ ند ] و به سلطنتم مفتخر داشتند ، و هرگز شراب را نچشيده و نماز صبحش ترك نشده . خداوند عمرش را پاينده ، سلطنتش را نماينده بدارد . وضع زندگانى اعلىحضرت شهريارى اعلىحضرت مظفر الدين شاه به شكار و تاريخ ميل فراوان دارد و به ترقى نظام مايل است . اصلا تكبر و غرور ندارد . تقريبا دو ساعت از روز گذشته از اندرون بيرون تشريف مىآورند . در روزهاى غير از عيد ، لباس مخصوصى نمىپوشد ، فقط در كلاه شير و خورشيد دو شذه الماس نشان دارد . هر روزى يك رنگ لباس مىپوشد و پيراهن فرنگى آهاردار دربر دارد . در ماه محرم و صفر لباس مشكى مىپوشد و در آن دو ماه ، اغلب مشغول ذكر و عبادت است و در عشر اول محرم تعزيه‌خوانى مفصل دارند و شب‌هاى جمعه تمام سال در اندرون روضه‌خوانى مىكند و روضه‌خوان مخصوص دارد كه از تبريز همراه آورده‌اند . هرگاه بيرون روضه‌خوانى نمايند ، نوكرها را اجازه داده در