سيدى على كاتبى ( مترجم : محمود تفضلى و على گنجه لى )
37
مرآت الممالك ( سفرنامه اى به خليج فارس ، هند ، ما وراء النهر وايران ) ( فارسى )
نياكانم از روز فتح قسطنطنيه « 1 » كدخداى دار الصناعه « غلطه » « 2 » و همه در اين فن استاد ماهر بودند ، لذا اين هنر و صنعت اباعن جده به اين بنده به ارث رسيده است . ازين جهت با وجود بضاعت قليل و عدم استطاعت به احتمال آن كه در امور كما هو حقه وقوف دارم در اواخر ذى الحجه سال مذكور قپودانى مصر به اين بندهء كمتر بعنوان تصدق مرحمت گرديد و فرمان عالى صادر شد كه كشتىهاى موجود در بندر بصره به مصر بازگردانده شود . به موجب اين فرمان عالى در روز اول ماه محرم - الحرام سال 961 از بلدهء محميهء حلب بسوى بصره روانه شدم . در برابر بريه جك « 3 » از رود فرات گذشتم و به شهر « رها » « 4 » رسيدم . در آنجا مقام ابراهيم خليل عليه السلام را زيارت كردم . از راه نصيبين به موصل آمدم . مرقد حضرت يونس نبى و جرجيس نبى عليهما السلام و شيخ محمد غرابيلى و فتح موصلى و قضيب البان موصلى را زيارت كردم و از آنجا بسوى
--> ( 1 ) - منظور فتح قسطنطنيه بوسيله سلطان محمد دوم ( فاتح ) و سقوط دولت بيزانس در سال 1453 ميلادى است . ( 2 ) - « غلطه » اكنون « گالاتا » ناميده مىشود و قسمتى از شهر استانبول در سمت اروپاست . در زمان بيزانس اين قسمت كه در ساحل شمالى خليج شاخ طلائى است مركز كشتىسازى بوده است . اهالى آن از بقاياى ژنىها ( ايتاليائى ) اسپانيائىها ، يونانيها و يهوديها بودهاند . هنوز هم بقاياى آنها در اين محل هستند . اكنون گالاتا از مراكز عمده تجارت و بازرگانى استانبول است . ( 3 ) - بريه جك - قصبه كوچكى در ساحل فرات است كه در آنجا پلى وجود دارد و در جنگهاى صليبى در آنجا چند جنگ شده است . ( 4 ) - شهر « رها » اكنون « اورفه » نام دارد و در تركيه است . در سفرنامه ناصرخسرو از آن ياد شده است .