سيدى على كاتبى ( مترجم : محمود تفضلى و على گنجه لى )
16
مرآت الممالك ( سفرنامه اى به خليج فارس ، هند ، ما وراء النهر وايران ) ( فارسى )
رئيس را شنيد . يكى از درياسالاران آزمودهء خود را بجاى او گماشت كه « سيدى على رئيس » نام داشت و نويسندهء اين كتابست . سيدى على از يك خانوادهء دريانورد و كشتىساز بود . پدر بزرگش از اهالى بندر سينوپ در قسمت وسطاى درياى سياه بود و در زمان سلطنت سلطان محمد دوم ملقب به « فاتح » كه استانبول را فتح كرد و به حكومت هزار ساله بيزانس پايان بخشيد به اين شهر آمد . سلطان محمد فاتح در كنار خليج شاخ طلائى كه امروز در وسط شهر بزرگ استانبول است و در ساحل قسمتى كه « گالاتا » نام دارد يك كارگاه كشتىسازى تأسيس كرد كه « دار الصنايع » ناميده ميشد . جدّ سيدى على به « كتخدا » گرى و سرپرستى اين دار الصنايع گمارده شده بود . پدر سيدى على كه حسين نام داشت نيز همين مقام كتخداگرى دار الصنايع كشتىسازى را بدست آورد . سيدى على در اوايل قرن دهم هجرى در همين محل گالاتا ( كه به خط قديم تركى و با حروف عربى « غلطه » نوشته مىشود ) متولد شد و طبعا از اوان جوانى به خدمت دار الصنايع درآمد . و از سال 928 هجرى ( 1522 ميلادى ) به نيروى دريائى عثمانى پيوست . از آن به بعد سيدى على زير فرمان دريانوردان بزرگ چون خير الدين پاشا ( بارباروس ) در فتح جزيرهء رودس ( صفر 929 هجرى ) شركت جست . بعد هم در ناوگان مديترانه در جنگهاى عمدهء ديگر شركت داشت . در سال 958 هجرى در فتوحات طرابلس مىجنگيد و عاقبت او هم مانند پدرش و پدربزرگش به كتخدائى دار الصنايع كشتىسازى غلطه