دفعه ردوبدل شد و انتظار ميرفت كه تكليف اعانه خواهند كرد . . يك مرتبه نظام السلطنه گفت دولت هشتهزار خروار ميدهد ملت هم معادل آن را بدهد قلمى برداشته محل هشتهزار خروار دولت را معين كرد . و از جانب تجار كم‌كم صحبت شد و مذاكره غله حمل انبار كه چهار هزار خروار بعضى ملاك حواله داده بودند بميان افتاد و اصل مقصود رفع ستم شريكى بود زيرا كه چهار هزار خروار غله براى حمل انبار و خبازخانه بدون ترتيب بعضى اشخاص حواله كرده و جمعى از علماء و ساير ارباب نفوذ از اين مرحله معاف شده بودند . من كشف راز كرده گفتم مقصود آقايان مساوات در عمل غله حمل انبار است و راست مىگويند بايد در اين عمل استثناء نباشد . كم‌كم ورقه برگشت و يك دفعه مذكور شد كه از كليه غله آذربايجان ثلث حمل انبار و تحويل خبازخانه شود . مجتهد كه تا آنوقت سكوت كرده بود نطق كرده فرمود : ديگر چه ميخواهيد شما هشتهزار مىخواستيد حالا 17 هزار شد چه‌بهتر از اين . در اين مبحث پاره مذاكرات مختصر شده صحه گذاشتند . و تصريح كردند كه بايد ثلث غله حشوى دستورالعمل كه 53 هزار خروار است حمل شود . تخفيفات و تيولات و غيره همه بار كرده در جزو دو ثلث باقى محسوب خواهد شد . مذاكره ايالات بعيده مثل ارومى و اردبيل و خلخال و غيره شد كه حمل عين غله از آن ايالات بواسطه كثرت كرايه صرفه نخواهد داشت . گفتند : تفاوت قيمت گرفته مىشود بهرحال عمل ختم شده لايحه‌اى هم در اين‌باب نوشته علما و ساير حضار مجلس مهر كردند وليعهد صحه گذاشت مجلس متفرق شد . و آنچه از اين مسئله درثانى معلوم شد اين بود كه نظام السلطنه با جمعى از تجار و مجتهد ساخته بوده و امام جمعه و سايرين و حتى به گمان من شاه هم اطلاع نداشته است ، و غرض نظام السلطنه در اين ميان اين بود كه چنانچه در سال 1317 ثلث غله را از مردم گرفته مبالغى گزاف از اين ممر منتفع شد باز لااقل صد هزار تومان از ميان ببرد ( قيمت