ابن مهلب ( نواده مهلب پسر محمد پسر شادى )

سرآغاز 3

مجمل التواريخ والقصص ( تصحيح نجم الدين سيف آبادى ) ( فارسى )

مناسبت ، يادى از نياى خود " مهلّب بن محمّد بن شادى " مىكند . ازاين‌رو مىتوان بناچار نويسنده را " نواده‌ى مهلّب محمّد شادى " خواند . آيا گونه‌يى خويشاوندى ميان اين شادى و ابو عيسى شادى بن محمّد ، كه در صفحه‌ى 307 ضمن گزارش رويدادهاى سال 380 ياد مىشود ، وجود دارد ؟ به هر روى از نشانيهايى كه مىدهد و از گزارشهاى او ، چنين برمىآيد كه خاستگاه او همدان ( اسد آباد ) بوده ، و سفرهايى به كوفه ، نجف ، حلّه ، اهواز ، شوش ، بغداد ، اصفهان و شيراز كرده بوده است . نام اين كتاب را خود نويسنده " مجمل التّواريخ و القصص " نهاده است [ ص 3 ] . كتاب ديگرى هم نوشته بوده است درباره‌ى تاريخ برامكه [ ص 269 ] كه امروز در دست نيست . موضوع اين كتاب از زبان خود نويسنده در همان آغاز چنين ياد مىشود : امّا مقصود اخبار و قصص و تواريخ است . . . تاريخ پيغامبران عليهم السّلام و پادشاهان و خلفا و حكما تا بدين غايت . . . ذكر نسب تركان و هندوان و تاريخ پادشاهان روم و يونان و قبط و بنى اسراييل ، و نسب و تاريخ ملوك عرب از لخم عراق و غسّان شام و حمير يمن و بنى كنده و ملوك عرب اسلام و خلفا و سلاطين تا بدين روزگار . و ذكر القاب و دفينه و حليت ملوك و رسل و خلفا و سلاطين اندر ابتدا بر وجهى مختصر . . . شرح اخبار ملوك عجم كه ميانه‌ى جهان است . و از همه اطراف مرجع پادشاهان عالم . . . چين و هند و زنج و عرب و بربر و روم و ترك از جنوب و شمال ، مشرق و مغرب ، كه پيرامون زمين ايران است . [ ص 2 - 3 ] سپس آنجا كه سخن از كتابها و نوشته‌هايى است كه از آنها براى نگارش كتاب خود بهره گرفته مىنويسد : ما خواستيم كه تاريخ شاهان عجم و نسبت و رفتار و سيرت ايشان على الولا جمع كنيم بر سبيل اختصار ، از آنچه خوانده‌ايم در شاهنامه‌ى فردوسى كه اصل است . [ ص 2 ]