ابن مهلب ( نواده مهلب پسر محمد پسر شادى )
42
مجمل التواريخ والقصص ( تصحيح نجم الدين سيف آبادى ) ( فارسى )
هندوستان بگشاد و بىاندازه بكشت ، و راى را به درگاه خسرو فرستاد . و آغش را شيده ، پسر افراسياب ، برابر آمد و گرسيوز برادرش ، و پيروزى آغش را بود . و بر آخر افراسياب به مرو آمد ، از پس آغش كه از بخارا بازگشته بود ؛ و كيخسرو از گرگان به مدد رفت . و رستم از پس شاه به تعجيل برفت ، تا بعد حالها افراسياب را بشكستند . و گودرز را پيران ويسه برابر آمد . و آن را رزم دوازده رخ گويند . و پيران با برادران و پسران و خويشان جمله كشته شدند . و هم دران هفته كيخسرو آنجا رسيد ، و كشتگان را بر اسبان بسته پيش شاه آوردند ، و اين همه سپاهها را به بلخ خواند . و هشت سال روزگار رفته بود تا اين هر چهار لشكر پيروزى يافتند . و چون به بلخ عرض داد ، با سپاهى بىكرانه روى به حرب افراسياب نهاد . و اين را رزم بزرگ خوانند . و يك بار به خوارزم افراسياب را هزيمت كرد ، و خالش ، شيده ، را كه او را پشنگ نام بود ، به دست خويش به حرب بكشت . و ديگر بار به گل زرّيون كارزار افتاد ، و افراسياب سوى گنگ دز رفت . چون كيخسرو دز بستد ، بازگريخت ، و از بعد مدّتى شبيخون آورد . رستم بيدار بود ، بسيارى از ايشان بكشت . و افراسياب بجست و از آب زره و درياى كيمال بگذشت ، و نيز كسى او را نشان نداد . و كيخسرو بسيارى جهان بگرديد ، و از وى اثر نيافت تا از پس روزگارى هوم زاهد اندر غارى بگرفتش بر حدود چيش و اران ، و از دست او در آب جست . بازبگرفتش و كيخسرو همان جايگه بكشتش . بعد ازين پادشاهى به لهراسپ سپرد و برفت ، و كس او را بازنديد . به اصفهان كوهى هست سرخ ، كوشيد خوانند ، آنجا آتشگاهى بلند برآورد و آتش كوشيد بنهاد . و به گرگان كه آباد كجين كرد ، و بسيارى جايها و آتشگاه دز بهمن اندر آذربايگان بعد از بيران كردن . پادشاهى لهراسپ صد و بيست سال بود پادشاهى بر سان وصيّت كيخسرو كرد . و پسرش ، گشتاسپ ، از پدرش به خشم برفت با خاصگان ، زرير ، برادر مهترش ، او را به نيكويى بازآورد ، و بختنصر را به زمين شام فرستاد به حرب جهودان تا بيت المقدّس خراب كرد . و همه را برده كرد و ديگران را بكشت ؛ و او رهّام گودرز بود . و در كتاب الاصفهان نرسه بن ويو بن گودرز گويد ، و ديگر روايت ويو بن گودرز - و اللّه أعلم . باز گشتاسپ تنها سوى روم رفت ، هم از خشم پدر كه پادشاهى همىخواست . و آنجا وى را كارهاى