ابن مهلب ( نواده مهلب پسر محمد پسر شادى )
104
مجمل التواريخ والقصص ( تصحيح نجم الدين سيف آبادى ) ( فارسى )
السّلام گرفت . و مادرش ، هيلانى ، از رها بوده است بعد هفت سال از ملك او به جانب فلسطين آمد و كنيسههاى شام را بنا نهاد ، و خشبة الصّليب از بيت المقدّس بازآورد بعد جهدها به يافتن آن ، و سوى پسر فرستاد . و قسطنطين سيصد و دوازده سقف را جمع آورد تا شريعت عيسى را كتاب نهادند ، بعدما كه هيچ نبود . و همه روم ترسا شدند ، و ارمنيان همچنين كيش ايشان گرفتند . و اندر سال بيست و يك از ملكش كنيسهها كردند بسيارى اندر روم ، و ترسايى بزرگ شد و رونق گرفت - و اللّه أعلم . مملكت قسطنطين بن قسطنطين بيست و چهار سال بوده است . اندر ملك وى هيچ معلوم نشد كه ازان احوال باز توان نمود يا شرح توان داد - و اللّه أعلم به . مملكت يوليانس ، برادرزادهى قسطنطين ، دو سال و شش ماه بوده است . او دين ترسايى بگذاشت و صنم پرستيد . و اندر عهد شاپور به عراق رفت ، و آنجا كشته شد - و شرح آن در قصّهى ملوك گفته شود . پس شاپور يكى را از بطارقه بريشان پادشاه كرد از دست خويش . مملكت اوالس بن نواله چهارده سال بوده است . مملكت تيدوسيس الاصغر چهل و دو سال بود . آنست كه نسطور بطريق را ، كه اسقفى بزرگ بود ، لعنت كرد و از شهر براند . و نسطوريان را به وى بازخوانند از ترسايان . و بيشتر ، كه ازان نسب باشند ، صاحب مذهب باشند . مملكت مرقيانس و زنش ، بلخاريا ، هفت سال بوده است . ايشان ترسايان يعقوبيان را لعنت كردند و براندند همه را . مملكت اليون مهتر ، از ميانهى مردم بوده است ، شانزده سال بوده است . مملكت اليون كهتر ، پسرش ، يك سال بوده است . مملكت ازنين ارميناقى هفده سال بوده است . و دين يعقوبيان داشت . پس مردى به غيبت او قسطنطنيّه فراز گرفت . چون بازآمد پادشاهى از وى بازستد ، و آن متغلّب را بگرفت تا در زندان بمرد . مملكت نسطاس ، از ميانهى مردم ، بيست و هفت سال بوده است . و هم بر دين يعقوبيان بوده است و به عمّوريّه بنا نهاد . و گنجى بيافت اندران كه بران عمارت شهر خرج كرد . و زيادت آمد بر كنيسهها ، و ديرها به كار بردند از غايت بسيارى . مملكت يوسطينس نه سال بوده است .