ابن مهلب ( نواده مهلب پسر محمد پسر شادى )

519

مجمل التواريخ والقصص ( تصحيح ملك الشعراء بهار ) ( فارسى )

مصر : بيرون از شهر مصر بقرب ميلى احمد طولون از بهر نشستنگاه خود چند بنا ساخته است ، و آن را اقطايع [ 1 ] گويند و آنجا درختان بسيار از آن خرما و كشتها باشد . مهديه : شهريست خرد بر كنار دريا و از آنجا تا قيروان دو منزلست و آن را [ ابو ] عبد الله بنا كرده است آنگاه كه مغرب را بگرفت . هارونيه : در شام بر گوشهء كوه لكام هرون الرشيد كرد ، و شهرى كوچك است . منقب [ 2 ] شهرى خردست مانند حصارى در شام ، عمر عبد العزيز كرده است و مصحف وى آنجاست . اخضر مسلمة : [ 3 ] شهرى خردست و مسلمه ( 343 - ب ) بن عبد الملك كرده است و آنجايگاه نشستى ، و گروهى از بنى اميه هنوز آنجايگاه مانده‌اند و آب ايشان باران باشد . اسد آباد : گويند اسد الدّوله كرده است در روزگار طاهريان و در كتاب عجايب العلوم چنين خوانده‌ام كه اسد آباد مردى كرده است كه او را باده شير [ 4 ]

--> [ ( 1 ) ] ظ : القاهره ، زيرا قطايع و القطائع در مصر نيست . ياقوت گويد : القطائع ، و هو ما اقطعه الخلفاء لقوم فعمروه و تعرف بقطايع الموالى ( ياقوت 7 ص 120 ) ولى در جانب غربى بغداد جائى به اين نام بنقل ياقوت ديده شد و القاهره شهريست كه آن را قائد جوهر غلام ابى تميم المعز فاطمى در سنه 358 در طرف يمين نيل بر سر راه شام آنجا كه قوافل شام آن روز كار از آنجا گرد آمده بيرون ميشدند بنا كرد و مصر امروز همان قاهره است و از بلدان اسلامى است [ ( 2 ) ] كذا ؟ . . . فوات الوفيات در شرح حال عمر عبد العزيز گويد : و هو الذى بنى الجحفه و اشترى الملطيه من الروم - و در مورد جحفه گويد : على طريق المدينة من مكه على اربع مراحل و هى ميقات اهل الشام و كان اسمها مهيعه . . مليطه نيز از بلاد سرحدى شام است ليكن كلمهء متن معلوم نشد [ ( 3 ) ] كذا ؟ معلوم نشد . ياقوت دو ( خضر ) نام ميبرد يكى منزلى نزديك تبوك بين تبوك و وادى القرى كه حضرت رسول در سفر تبوك آنجا نزول فرمود - و ديگر موضعى در جزيره ، و ديگر وادى است كه مسيل است و چند محل ديگر كه توضيح نداده است - و ذكرى از اخضر مسلمه نيست [ ( 4 ) ] كذا . . . و ظ : با دو شير - يا ماده شير بمناسبت بعد . . . و اين داستان در كتب مسالك ديده نشد - ياقوت : بناى اسدآباد همدان را باسد بن ذى السر و الحميرى نسبت دهد و اسدآبادى را در محال بيهق باسد بن عبد اللّه القسرى در سنه 120 هجرى .