اقليم السادس : از مشرق بگذرد و بر شهرهاى ( 385 - ب ) مأجوج بگذرد و پس بر شهرهاى خزر و ميانهء درياى طبرستان تا درياى روم و خزران [ 1 ] و برود تا هرقله و حلقد [ 2 ] و قسطنطنيه و بلاد بر جان و بحر مغرب ، و آن را عرض دويست و ده ميل نهاده‌اند . اقليم السابع : آغاز از مشرق [ كند ] بر شمال يأجوج ، و بر شهرهاى تركان ، و بگذرد بر سواحل طبرستان [ كه بشمال ] پيوستست [ و از ميانه درياء روم ] و بلاد بر جان و سقالبه [ 3 ] و ببحر مغرب شود ، و عرض صد و سى و پنج فرسنگ است . [ 4 ] اكنون بدانك جملهء عالم آنچ آبادست و مردمان بدان رسيده‌اند اين قدرست بقسمت و بيرون ازين خرابست و اللّه اعلم و احكم . ذكر بعضى از بناها و شكل حرمين و قبله اوّل بنا اندر علم مكه بودست و معظم‌تر و بلندتر مدينه است و آنجا طاعون نباشد ، و بيشترين عجايب اندر اسلام ببيت المقدس است ، و عجب‌تر بنياد اسكندريه است در مسلمانى و اندر كافرى روميه و محكم‌ترين شهرها سور قسطنطنيه است و عجايب‌ترين چيزها مصرست و پيشترين شهرها بزرسيلاست [ 5 ] از بلاد چين و كوههاء آن ، و جامع‌ترين شهرها در علم دين و دنيا بغداد ( 316 - آ ) نهاده‌اند . و نيكوترين ضياع [ 6 ] بصره ، و درست‌تر و مسجد [ 7 ] از شهرهاء [ 8 ] كوفه است ، و بيشترين سبزى و جاى نزهت طبرستان ، و نيكو تر صناعت شهر سمرقند ، و عظيم‌تر بنياد قصر [ 9 ] مشيد است ، و عجايب‌تر و محكم‌تر

--> [ ( 1 ) ] اعلاق : و يمر على بلاد ماجوج ثم يمر على بلاد الخزر فيقطع بحر طبرستان الى بلاد الروم فيمر على جرزان و اما سيا ص : 98 [ ( 2 ) ] اع : خلقيذون ( ص 98 ) [ ( 3 ) ] اع : الصقالبه ( 98 ) [ ( 4 ) ] اصلاحات متن اقاليم از روى اعلاق النفيسه به عمل آمد و ماخذ اصل اين كتاب ظ همو بوده ولى در اواخر اقاليم طول و عرضها را آن كتاب نداشت ولى علاوه‌هائي دارد كه اين كتاب ندارد [ ( 5 ) ] اصل : برز سيلان و بقياس اصلاح شد يعنى : بيشترين شهرها از حيث زر بلاد سيلا است . اعلاق : و من دخل من المسلمين بلادا فى آخر الصين تدعى السيلا بها ذهب كثير استوطنها و لم يخرج عنها بتة ( ص 83 ) [ ( 6 ) ] اصل : بىنقطه [ ( 7 ) ] كذا . . ؟ [ ( 8 ) ] كذا . . ؟ ظ : درست‌تر مسجد از شهرها كوفه [ ( 9 ) ] اصل : قصد مشيد . و بعد خود ( قصر مشيد ) آورده است .