سدّ يأجوج و مأجوج ، و نيكوتر جويها زرّينه رود باصفهان . بيت الله الكعبه : و آن را نامها است مكه و بكه و بشاسه [ 1 ] و ام القرى ، و المسجد الحرام ، و البلد الامين [ و البيت العتيق ] و اندر جاهليت الالا [ 2 ] نيز گفته‌اند ، و در هر نامى ازين شعر گفته‌اند ، و چنان روايتست كه زودتر از همه چيزى خداى تعالى اساس كسب آفريد بدر هزار سال از هفتمين طبقهء تلى ، و چون آدم عليه السلم آنجا آمد جبرئيل عليه السلام پر بر آنجايگاه زد تا اساس آن از قعر زمين بيرون آمد و بمعاونت فريشتگان آدم آنجا از سنگهاى عظيم مانند دكانى بكرد از ( 316 - ب ) پنج كوه : طور سينا و طور زيتا و لبنان وجودى و حرى [ 3 ] ، و اين اول بنا بود در عالم . پس آن را طواف كرد و خداى تعالى بيت المعمور فرستاد بر آنجايگاه از ياقوت سرخ ، و آن را دو در بود شرقى و غربى و پيرامون نگاهبانان بودند ملايكه از جان ، و پيوسته طواف كردندى تا عادت گشت و فرض و بعد از مرگ آدم عليه السلام چون بيت المعمور به آسمان چهارم رفت فرزندانش آنجا از گل و سنگ خانهء كردند و همى بود تا بوقت طوفان خراب گشت و آنجا تلى سرخ پيدا شد تا آب عذاب بر آن نيفتد چنانك ياد كرده‌ايم . پس ابراهيم عليه السلام آن را عمارت بكرد و قاعده برآورد و قريش بعد از مبعث پيغامبر عليه الصلاة و السلم آن را عمارت نو باز كردند [ 4 ] به چوب و آلات ، و از آن پس ابن الزبير در آن بيفزود و بتكلف بكرد و حجاج يوسف آن را باطل كرد و به همان اساس باز برد و آن را شش ستون بود در ابتدا و اكنون سه است چنانك رقم زده شده است . ( 317 - آ ) و از مقام ابراهيم عليه السلام و اثر پاى وى بر سنگ بعضى گويند در آن وقت بود كه مردم را به حج خواند و بعضى گويند در آن وقت بود كه ساره سوگند داده بودش بفرونيامدن ، يكى [ پاى ] بر سنگ نهاد

--> [ ( 1 ) ] كذا و الصواب : بساسه بمهملتين . الباسة و البساسة مكة شرفها اللّه تعالى ( قاموس ) [ ( 2 ) ] ظ : البلد - براى اسامى ديگر رك : كتاب الاعلام باعلام بيت اللّه الحرام . طبع ليپزيك ص 18 [ ( 3 ) ] ابن فقيه : طور سينا و طور زيتا و احد و لبنان و حراء و ثبير ( ص 19 - 20 ) [ ( 4 ) ] اعلاق النفيسه : و يروى عن على بن ابى طالب ( ع ) انه قال انهدم البيت بعد ابراهيم و اسماعيل فبنته العمالقه ثم انهدم فبنته قبيلة من جرهم ثم انهدم فبنته قريش ( ص 29 ) .