ابن مهلب ( نواده مهلب پسر محمد پسر شادى )
480
مجمل التواريخ والقصص ( تصحيح ملك الشعراء بهار ) ( فارسى )
روم و عرض آن سيصد و پنجاه ميل است . اقليم الرابع : از مشرق ابتدا كند بشهرهاء تبت و خراسان ، [ 1 ] و در آنجا شهرها چون فرغانه و خجند و اسروشنه [ 2 ] و سمرقند و بخارا و بلخ و هراه و مرو و مرو رود و سرخس و طوس و نيشابور و آمل [ 3 ] ( 315 - آ ) و قومس و دماوند [ 4 ] و رى و قزوين و اصفهان و قم و همدان و نهاوند و دينور و حلران [ 5 ] و شهر زول [ 6 ] و سامره و موصل و [ جلد و ] نصيبين و آمد و رأس عين و قاليقا [ 7 ] و [ شمشاط و ] حرّان و رقّه و فرميسا [ 8 ] و بر شهرهاء شام [ 9 ] بگذرد چون بالس و سمساط [ 10 ] و ملطيه و حلب [ قنسريره ] ورنطره [ 11 ] و انطاكيه و طرابلس و مصيصه [ و الكنيسة السوداء ] و ادنه [ 12 ] و طرطوس [ 13 ] و لازقيه [ 14 ] و عموريّه و برود تا بحر شام بر جزيرهء قبرس [ ورودس ] و به زمين مغرب بگذرد و بلاد طنجه [ 15 ] و ببحر مغرب رود ، و عرض اين اقليم را مسافت سيصد ميل است . اقليم الخامس : آغاز كند از مشرق بر شهرهاء يأجوج و مأجوج و بر كوههاء [ شمال ] [ 16 ] خراسان بگذرد و از اينجا از شهرهاء طرازست [ 17 ] و نوبكت [ 18 ] و اسبيجاب [ 19 ] و جاج [ 20 ] و طرازبند [ 21 ] و خوارزم و دهستان و گرگان و طبرستان و ديلم [ 22 ] و آذربادگان و ارمنيه و بردعه [ 23 ] و اردان و [ 24 ] اخلاط [ 25 ] ، و بگذرد بر شهرهاء روم بر جرشنه و فره و [ 26 ] روميهء بزرگ و بر سواحل شام بگذرد بر شمال [ پس ] بر شهرهاء اندلس تا ببحر مغرب . و عرض آن دويست و پنجاه ميل است .
--> [ ( 1 ) ] اعلاق : النبت ثم على خراسان ( 97 ) [ ( 2 ) ] اصل : اسروشيه - اعلاق : اسروشنه ( 97 ) [ ( 3 ) ] اعلاق : بجاى آمل : جرجان . ( 97 ) [ ( 4 ) ] اعلاق . و طبرستان . [ ( 5 ) ] طوان ، خوانده مىشود - اعلاق : حلوان [ ( 6 ) ] اعلاق : شهر زور ( 97 ) [ ( 7 ) ] اعلاق : قالىقلا و شمشاط ( 97 ) [ ( 8 ) ] اعلاق : قرقيسيا ( 97 ) [ ( 9 ) ] اعلاق : و يمر على شمال الشام [ ( 10 ) ] اعلاق : سميساط . [ ( 11 ) ] اعلاق : زبطره [ ( 12 ) ] اعلاق : اذنه [ ( 13 ) ] اعلاق : طرسوس [ ( 14 ) ] اعلاق : لاذقيه ( ص 97 ) [ ( 15 ) ] . . . اعلاق : طنجه ( ص 98 ) [ ( 16 ) ] اعلاق : من شمال ياجوج ثم يمر على شمال خراسان . [ ( 17 ) ] اعلاق : الطراز مدينة التجار ( ص 97 ) [ ( 18 ) ] اعلاق : نويكت - نريكث - نواكث - نراكت ( 98 ) [ ( 19 ) ] اع : اسحاب . [ ( 20 ) ] اع : شاش [ ( 21 ) ] اع : طراربند [ ( 22 ) ] اع : دهستان ببعد را ندارد . و جرجان و طبرستان را جزء اقليم رابع آورده . [ ( 23 ) ] اع : برذعه و نشوي و سيسجان [ ( 24 ) ] اع : ارزن - اردن [ ( 25 ) ] اع : خلاط [ ( 26 ) ] اع : خرشنه و قرة ( ص 98 ) .