خالدات خوانند ] و برابر ( 310 - آ ) اندلس جزيرهء هست و آن را غريره [ 1 ] خوانند ، و از آن خليجى بيرون آيد عرض آن هفت ميل ميان اندلس و طنجه و آن را شطين [ 2 ] خوانند و بدرياء روم اندر رود و آن را دوازده جزيره است از ناحيت شمال [ و آن را برطينيه خوانند ] [ 3 ] . درياى روم : اين بحر [ روم و ] افريقه و شام [ 4 ] از آن خليج كه درياى سبز است تا بمشرق بكشد و صور و صيدا [ 5 ] و عكه و انطاكيه و طرسوس ، طولش پنجهزار ميل است و عرض جاى است كه ششصد ميل است و جاى هفتصد و هشتصد [ 6 ] ميل است ، و از آن خليجى بناحيت شمال كشاند نزديك روميه ، طول آن پانصد ميل و آن را ازرش [ 7 ] خوانند ، و ديگر خليجى بناحيت قبرس [ 8 ] كشاند و آنست كه [ صد و ] شصت و دو جزيره آبادانست ، و آن جمله پنج جزيرهء بزرگ پيوسته بقبرس . درياى لازق : [ 9 ] از آنجا بكشد [ 10 ] تا بقسطنطنيه ، و عرض آن خليج كه از آن بيرون آيد و بدرياء

--> [ ( 1 ) ] ابن رسته : غديره مقابل الاندلس عند الخليج و هذا لخليج يجرى من البحر المغربى عرضه سبعة اميال . . ( ص 85 ) [ ( 2 ) ] ابن رسته : شبطى ( ح : سبطا - نبنطا ) ص 85 - ابن خرداد به : سبطا ( ص 231 ) [ ( 3 ) ] ابن رسته : و فيه ايضا ( اى فى البحر ) من ناحية الشمال اثنا عشرة جزيرة تسمى جزاير برطينية ثم يبعد من العمران فلا يعرف احد كيف هو . ( ص 85 ) [ ( 4 ) ] ابن رسته : بحر الروم و افريقيه و مصر ( ص 84 ) [ ( 5 ) ] اصل : صيل 1 - ابن رسته صيدان [ ( 6 ) ] ابن رسته : ثمان مائة ( 85 ) [ ( 7 ) ] ابن رسته : اذريس ( ح : اذرس ) ص 85 - ابن خرداد به : ادريس ( ح : اوطس ص 231 ) [ ( 8 ) ] اينجا ظ افتادگى دارد يا در ترجمهء اصل غلطى بوده ، ابن رسته : و يخرج منه خليج آخر الى ارض نربونه يكون طوله مائتى ميل ، و فى البحر مائة و اثنتان و ستون جزيرة عامرة منها خمس جزاير عظام اصغرها قورنس يحيط بها مائتا ميل و سردانية يحيط بها ثلثمائة ميل و سقيليه يحيط بها خمس مائة ميل و اقريطية يحيط بها ثلثمائة ميل و قوبرسى يحيط بها ثلثمائة ميل ( ص 85 ) ابن خردادبه : و فى بحر الروم مائة و اثنتان و سبعون جزيرة كان جميعها عامرا فاخرب المسلمون اكثرها بالمغازى اليها منها خمس عظام و هى جزيرة قبرس . . . و جزيرة اقريطش . . . و جزيرة سقليه . . . و جزيرة سرتانيه . . . و جزيرة يابس جبال الاندلس . . . ( ص 231 ) [ ( 9 ) ] ابن رسته : بحر نبطس يمتد من لازقه خلف قسطنطنيه ( 85 ) [ ( 10 ) ] اينجا افتادگى بزرگى دارد و در حاشيه كتاب هم اشاره شده قول ابن رسته چنين است : « . . . طوله مقدار الف و ثلثمائة ميل و عرضه ثلثمائة ميل و يدخل فيه النهر المسمى طانيس و هو يجرى من ناحية الشمال من البحيرة التى تسمى ماوطش و هو بحر ضخم و ان كان يسمى بحيرة طوله من المغرب الى المشرق ثلثمائة ميل و عرضه مائة ميل و عند القسطنطنيه يخرج منه خليج بحرى كهيئة النهر و ينصب فى بحر مصر و عرضه عند القسطنطنيه قدر ثلاثة اميال بنت القسطنطنيه عليه انتهى ( ص 85 - 86 ) .