بازگرديد از راه ، و با مهتدى حرب كرد و بعد از خلع بكشتندش ، و در تاريخ جرير چنانست كه اندر حرب مجروح گشت ، و بگرفتندش و بر پشت اسپ استوربانى نشاندندش ( 237 - آ ) و اين ستوربان خايهء او بيفشرد تا بمرد [ 1 ] ، و اين حال روز شنبه بود سيؤم [ 2 ] ماه رجب سال بر دويست و پنجاه و هفت ، عمر او سى و هشت سال و يازده ماه و دو روز گويند ، و در تاريخ جرير بيست و هشت راست گويد ، و جعفر بن عبد الواحد بر وى نماز كرد . نسب و حليت : ابو جعفر [ 3 ] محمد بن هرون الواثق ، و مادرش : ام ولد روميه نام او قرب و مهتدى مردى بود گندمگون و نيكو چشم و نيكو محاسن . وزير و كتاب : عبد اللّه بن محمد بن يزداد ، و يك چندى ابو ايوب سليمان بن وهب بن سعيد از روستاى واسط ، و نقش خاتم : امير المؤمنين على ( ؟ ) عليه السلام مدت خلافت معتمد بيست و سه سال بود و بديگر روايت دو ماه و سه روز زيادت گويد ، و در تاريخ جرير بيست و سه [ 4 ] و چون بنشست موسى بن بوغا را باز خواند و گرامى كرد ، و پسرش جعفر را بيعت بست ، و لقب داد المفوض الى اللّه ، و زمين مغرب بنام وى كرد ، و بموسى ابن بوغا سپردش ، و بعد از پسر [ 5 ] ، برادر را وليعهد خود كرد ابو احمد الموفق ، [ 6 ] و بلاد مشرق سراسر به دو داد و . . . بعد از موفق [ 7 ] . . . او را الناصر لدين اللّه لقب بود ، و بعد از اين كارها [ و ] حربها بود ، [ با يعقوب ليث ] [ 8 ] و يعقوب ( 237 - ب ) باهواز بمرد در سال دويست و شصت و شش ، و برادرش عمرو بن الليث بطاعت معتمد كس فرستاد ،

--> [ ( 1 ) ] طبرى روايات مختلف دارد ولى نه چنين كه مؤلف گويد و يكى از روايات آنست كه كسى را گماشتند تا بيضهء ويرا بفشرد و بمرد [ ( 2 ) ] طبرى : قتل بايكباك روز شنبه 13 روز گذشته از رجب و جنگ مهتدي با تركان و برادر بايكباك روز يك شنبه و بيعت با معتمد روز دوشنبه و بروايتى سه‌شنبه و مرگ مهتدى روز سه‌شنبه و بروايتى چهارشنبه سواى روايات متفرقه ضبط كرده است و سوم رجب در متن درست نيست و صحيح سيزدهم است [ ( 3 ) ] كا : و مسعودى ابو عبد اللّه [ ( 4 ) ] طا : بيست و سه سال و شش ماه كذا : كا [ ( 5 ) ] اصل : از ان پسر [ ( 6 ) ] اصل : الموقف [ ( 7 ) ] جملهء ( بعد از موفق ) زايد به نظر ميرسد زيرا الناصر لدين اللّه لقب موفق بود . [ ( 8 ) ] بقياس عبارت الحاق شد