ابن مهلب ( نواده مهلب پسر محمد پسر شادى )
337
مجمل التواريخ والقصص ( تصحيح ملك الشعراء بهار ) ( فارسى )
آفتاب هم از بامداد گرفته برآمد و سياه گشته بود و تا نيمروز بماند [ و ] تا شب ، و سخت عجايب بود ، چون بگشاد بفرمان حق تعالى نيمروز گذشته بود ، و على بن سلمان [ 1 ] و زيد بن المنذر [ 2 ] بن البطال بروم اندر فتين [ 3 ] و بسيارى كارها و فتحها كردند ، و از سال صد و شصت و شش [ 4 ] مسجد [ الحرام و مسجد ] مدينهء رسول بفرمود تا فراخ كردند و عمارتش بيفزود ، و چون سال صد و شصت و نه درآمد مهدى بماسبذان [ 5 ] بمرد بديه زن و زر [ 6 ] نيز گويند ، و او را عمر چهل و چهار سال [ 7 ] بود و چهل و هشت هم روايتست ، و از چند نوع گويند مرگ او چنانك اندر باب الحفاير ياد كنيم و گويند بعد از پنج روز خبر بهادى رسيد . در نسب : ابو عبد اللّه محمد بن عبد اللّه ابن محمد بن على بن عبد اللّه بن العباس . مادرش : ام موسى بنت منصور بن عبد اللّه الحميرى . حليت : مردى بود دراز بالا و جعد موى و اندر چشمش نقطهء سفيد بود كوچك ، وزير و كاتب : ابو عبيد اللّه [ 8 ] معاوية بن عبد اللّه بن يسار ، [ 9 ] و از بعد عزلش ( 219 - آ ) ابو عبد الله يعقوب بن داود بن طهمان مولى عبد الله بن خازم پنج سال ، پس ابو جعفر الفيض [ 10 ] بن ابى صالح و نامش شيرويه بود و ترسا بود از سابور ، [ 11 ] و مسلمان گشت و درين وقت وزير بود ، نقش الخاتم : العزة للّه عز و جل ، و فوضت امرى الى اللّه نيز گويند . خلافت هادى يك سال و يك ماه و بيست و نه روز بود بديگر روايت روزها پانزده گويد ، و در تاريخ جرير سالى و سه ماه [ 12 ] و بوقت
--> [ ( 1 ) ] كا و طا : سليمان [ ( 2 ) ] كا : يزيد بن البدر ، قال الطبرى فى حوادث 168 : فوجه على بن سليمان و هو يومئذ على الجزيره و قنسرين يزيد بن بدر بن البطال فى سريّة الى الروم فغنموا و ظفروا ( 3 - 1 ص 521 - كذا : ك 6 ص 26 ) و مؤلف در ترجمه على بن سليمان و يزيد بن بدر را مفعول گرفته و هر دو را بروم فرستاده است . حاشيهء طا بجاى بدر ( المنذر ) [ ( 3 ) ] كذا . . . ظ : رفتند [ ( 4 ) ] كا : 167 و فيها امر المهدى بالزيادة فى المسجد الحرام و مسجد النبى ( 6 ص 25 ) [ ( 5 ) ] اصل : ماسيدان ، ماسبذان بفتح سين و باء موحده از بلاد جبال بوده و با پشت كوه و ظاهرا محل حسينآباد سابق مطابقت دارد و آن را سيروان هم ميگفتهاند [ ( 6 ) ] طا : رذّ ( 3 - 1 ص 523 ) [ ( 7 ) ] كا : ثلاث و اربعين سنه ( ص 27 ) [ ( 8 ) ] اصل : عبد اللّه [ ( 9 ) ] اصل بىنقطه [ ( 10 ) ] كذا ؟ . . . كا و طا : ساكتست ظ : العيص ، بمناسبت ترسائى [ ( 11 ) ] يعنى از مردم شهر شاپور فارس بود [ ( 12 ) ] و قيل اربعة عشر شهرا ( كا : 6 ص 36 )