مرگ پدرش ، هادى بطبرستان بود و با شروين حرب ميكرد ، و هرون بيعت برادرش درست كرد تا رسيدن او [ و ] سخت عظيم پسنديده داشت ، اندر ايام هادى جماعتى از اهل فضل زندقه گرفتند [ 1 ] ، هر چند نه بس فضلي است ، اما فصيحان وقت بودند چون عبد الله بن المقفع [ 2 ] و عبد الله بن عبد اللّه ، و صالح بن عبد القدوس ، و از بنى هاشم همچنين يعقوب [ 3 ] و دختر او را از پدر آبستن از خانه بيرون آوردند ، و ظاهر پيش هادى [ 4 ] سخن زندقه گفتند ، هادى بعضى را بكشت و بعضى را بياويخت و قمع ايشان بكرد [ 5 ] و آن عهد روزگار مهدى بود ، امشان و آنست [ 6 ] كه اين چند تن از فصحا جمع شدند و گفتند ما نقيضهء قرآن همى تصنيف كنيم ، و مدتهاى مديد بدان اندر افتادند و فصيح ( 219 - ب ) تر ايشان ابن المقفع را در سراى خالى بنشاندند ، چنانك هيچ چيز نبايستش ، و كس خاطرش نشورانيد ، و او مشق همى كرد و همى نوشت ، بعد از شش ماه ديگر ، صالح و عبد اللّه و ايشان [ 7 ] در پيش وى رفتند و گفتند چه كرده‌اى در اين مدت ؟ و او خروارها كاغذ نوشته بود و باطل كرده و آن كاغذها را انبار كرده ، ابن المقفع گفتا چندين روزگار بآيتى درمانده‌ام و اين همه طومارها نوشته‌ام ، هيچ چنان قرآن نيامد . صالح بن عبد القدوس گفت كدام آيت است ؟ گفت در قصهء نوح مىگويد : و قيل يا ارض ابلعى ماءك و يا سماء اقلعى و غيض الماء و قضى الامر و استوت على الجودى . گفتند بر خيز و بيرون آى كه اين كار نابودنى است ، چون در شش ماه عوض آيتى نتوانستى كرد ، همه قرآن را چون توان ؟ چنان مردمان گمراه بودند ! حاشا كه هرگز اين سخن در طاقت كسى گنجد !

--> [ ( 1 ) ] زندقه گرفتن فصحا و فضلا در اسلام از عهدى بعيد و پيش از ظهور بني العباس بوده است و اختصاصى به زمان هادى ندارد بلكه بعد از سختگيرىهاى منصور و مهدى به اين طايفه ميتوان گفت كه در عهد هادى تخفيف يافته بود [ ( 2 ) ] ابن مقفع در زمان منصور 145 در بصره بدست سفيان بن معاوية ابن يزيد بن المهلب بامر منصور كشته شد [ ( 3 ) ] هو يعقوب بن الفضل بن عبد الرحمن بن عباس بن ربيعة بن الحرث بن عبد المطلب ( ك 6 ص 29 ) [ ( 4 ) ] كا : مهدى ( 6 ص 29 ) [ ( 5 ) ] كا : اين عمل را بمهدى نسبت داده است و دربارهء هادى گويد هزار دار براى كشتن زنادقه بپاى كرد اما خود زودتر بمرد ( ك 6 ص 35 ) و تنها يعقوب فوق الذكر را هادى بامر مهدى بعد از مرگ مهدى بكشت [ ( 6 ) ] عبارت بىسامانست . ظ : قصهء ايشان آنست كه . . . الخ [ ( 7 ) ] كذا ؟ اصل بىنقطه .