مروان بدمشق بمرد ، در سال شصت و چهار ، و گويند زنش بكشت ام خلد [ 1 ] بنت يزيد [ 2 ] ابن معاوية ، و او را هشتاد و يك سال عمر بود ، و پسرش بر وى نماز كرد همانجايگاه نسب : ابو الحكم مروان بن الحكم بن ابى العاص بن امية [ 3 ] بن عبد شمس مادرش : آمنه بنت علقمة بن صفوان [ 4 ] بن اميه ، و اين مروان مردى بود كوتاه و سرخ و بزرگ چشم ، وزير و كاتب . ابن سرجون بود و ابو زعير مولى مروان و سليمان ابن سعيد الحشنى [ 5 ] نقش خاتم : العزة للّه عزّ و جل . خلافت عبد الملك بن مروان دوازده سال و چهار ماه و پنج روز بود [ و ] از پس كشتن ابن الزبير بود ، و او را در رمضان بيعت كردند در اوّل سنهء خمس و ستين ، و اندرين [ سال ] سليمان بن صرد [ 6 ] بكوفه برخاست با جماعتى از مهتران كه با حسين بن على بيعت كرده بودند و او را خوانده ، و گفتند ما خون حسين بن على طلب مىكنيم ، و داعيان فرستادند بهر جاى ، و دعوى شيعت كردند ، و مذهبى فرو نهادند و در آن مقالتها گفتند و هر چه در عالم همه ( 197 - آ ) باطل شمردند [ 7 ] ، و اوّل مذهب باطنيان از آن عهد خاست ، و آنگاه مىفزودند [ 8 ] ، پس سليمان با سپاهى بسيار بطلب خون حسين برخاست ، و نخستين بهانه اين بود ، و سوى شام رفت بحرب [ و ] عبيد اللّه بن زياد و حصين بن نمير پذيره آمد [ ند ] و سلمان بن صرد كشته شد ، و بعد از او بدين كار مختار بن ابى عبيد برخاست ، آنك او را بحرب جسر پيل بكشت [ 9 ] ، و ابراهيم بن مالك الاشتر را بحرب عبيد اللّه فرستاد ، و بر دست ابراهيم ، عبيد اللّه بن زياد كشته شد ، و عمر بن سعد نيز كشته شد بر دست خير [ 10 ] غلام مختار ، و همه كشندگان حسين را بكشت ، پس چنانك گفتم عبيد اللّه بن الزبير مصعب را بفرستاد بحرب مختار ، بعد از حيلتهاى بسيار كه

--> [ ( 1 ) ] املائى است از ( خالد ) مانند قسم و حرث از قاسم و حارث و ملك از مالك و غيره . . . [ ( 2 ) ] ص : زن يزيد بن معاويه ، چه خالد پسر يزيد است و مادرش زن يزيد بود كه مروان او را بزنى كرده بود [ ( 3 ) ] اصل : ابيه [ ( 4 ) ] اصل : صوان [ ( 5 ) ] ظ : الخشنى [ ( 6 ) ] اصل : صرر ، صرد بضم صاد مهمله و فتح راء مهمله ، و هو سليمان بن صرد الخزاعي [ ( 7 ) ] كذا ؟ [ ( 8 ) ] يعنى ابتداى مذهب باطنيان از آن زمانست ولى بعدها بر آن چيزها همى افزوده‌اند [ ( 9 ) ] مراد پدر مختار ابو عبيد است كه در زير پاى پيل در حرب جسر كشته شد [ ( 10 ) ] كا : قاتل عمر سعد را ابو عمره ضبط كرده است ( ج 4 ص 94 )