نسب : ابو عمر [ 1 ] عثمان بن عفان بن [ ابى ] العاص بن امية بن عبد الشمس بن عبد مناف . مادرش : امّ اروى [ 2 ] بنت كريز بن ربيعة بن حبيب بن عبد الشمس ، فرزندانش : عمر ، و عمرو ، و خالد ، و ابان ، و الوليد [ و سعيد و عتبه و عبد الملك كه نماند و عبد اللّه ، و عبد اللّه الاصغر كه نماند ] [ 3 ] . وزيران و دبيرانش : مروان بن الحكم و ابو حسره الضحاك [ 4 ] ( كذا ) الانصارى و حمزه ابان [ 5 ] نقش الخاتم : لنصبرن ، [ 6 ] و ديگر گويند : آمنت بالذى خلق فسوّى [ 7 ] و هم اندر دست راست داشتى . حليت : عثمان رضى اللّه تعالى عنه ، مردى سفيد روى ، لونش بزردى آميخته [ 8 ] ، و نيكوروى و فراخ‌پيشانى بزرگ ، و دراز بالا [ 9 ] بر رويش ( 186 - ب ) اندكى آبله بود ، و مويش تا بازوها [ 10 ] بپوشيدى ، و ريش خود را به حنا و زعفران خضاب كردى ، و كس بكشتن او هيچ شادى نكرد مگر عمرو العاص ، و اين مثل بزد : قد يضرط العير و المكوة فى النار [ 11 ] و اندرين آن تخليطها همى خواست كه كرده بود پيش از آن ، و مردم را بر وى آغاليده . حوادث ، اندرين سال حذيفة بن اليمانى [ 12 ] بمرد ، و صفوان بن اميه [ 13 ] .

--> [ ( 1 ) ] ابو عبد اللّه نيز ضبط شده است [ ( 2 ) ] طبرى : اروى [ ( 3 ) ] درين كتاب مراد از فرزندان پسران‌اند و از ذكر دختران خوددارى كرده است . و بروايت طبرى از دختران : مريم و ام سعيد و عايشه و ام ابان و ام عمر و وام البنين ( ج 5 ص 148 ) [ ( 4 ) ] در طبرى و كامل اين شخص ديده نشد [ ( 5 ) ] كذا و ظ در عبارت اغتشاشى باشد - كافهء مورخان كاتب وى مروان بن حكم را دانند و جز وى كاتب و وزيرى نام نبرده‌اند و قاضى او زيد بن ثابت الانصارى و حاجب حمران مولاى او و ظ عبارت چنين بوده : « . . مروان بن الحكم كاتب و قاضى زيد بن ثابت الانصارى و حاجب حمران . . » [ ( 6 ) ] اصل : النصبرن مسعودى : لتصبرنّ او لتندمنّ ( التنبيه و الاشراف ص 293 چاپ بريل ) [ ( 7 ) ] آمنت باللّه مخلصا و قيل : آمنت باللّه العظيم ( التنبيه و الاشراف ص 293 ) [ ( 8 ) ] ظ : اسمر كه گندمگون باشد به اين عبارت تعبير شده و الا هيچيك از مورخان ويرا سفيد بزردى آميخته نياورده و همه نيكو روى و اسمر گفته‌اند [ ( 9 ) ] طبرى به چند روايت ويرا چهارشانه نه دراز و نه كوتاه آورده ( ج 5 ص 147 ) مسعودى مربوع و چهارشانه ( التنبيه ص 292 ) [ ( 10 ) ] اصل متن : مويش تاروها . طبرى گويد : و اذا شعره قد كسا ذراعيه ( ج 5 ص 147 ) بقياس اصلاح شد [ ( 11 ) ] ط : قال عمرو : انا ابو عبد اللّه قد يضرط العير . الخ ( ج 5 ص 109 ) معنى مثل آنست كه هنوز داغي در آتش است كه خر مىتيزد - يعنى پيش از وقت من كار او را ديده بودم . . و متن هم به اين معنى اشاره مىكند [ ( 12 ) ] ص : اليمان [ ( 13 ) ] ظ : صفوان بن حذيفه : صفوان و سعيد برادرش پسران حذيفه در سال مرگ حذيفه در ركاب على بصفين شهيد شدند ( ك ج 4 ص 114 )