ابن مهلب ( نواده مهلب پسر محمد پسر شادى )
118
مجمل التواريخ والقصص ( تصحيح ملك الشعراء بهار ) ( فارسى )
جائى كه آن را بدهه [ 1 ] خواندندى [ و ] شهرى بنا كرد و بهمنآباد نام نهاد ، و بروايتى گفتهاند منصوره است و اللّه اعلم ، و درين رفت بايران بازگشت كه خبر مرگ ( 76 - آ ) گشتاسف [ 2 ] رسيد ، و پادشاهى بگرفت ، و اين روايت اندرين كتاب يافتم ، و هيچ جاى ديگر نخواندهام ، و مادر بهمن گويد [ 3 ] از تركان بودست . و اللّه اعلم . حديث ملك ؟ كشمير و هال ؟ . چنين گويند كه هال از فرزندان سنجواره بود ، پسر جيدرت [ 4 ] دخترزادهء دهرات [ 5 ] ملك ، و به زمين هندوستان ملك يافت ، آنجايگاه كه جيدرت و دسل و ايشان كرده بودند ، و سخت بزرگ گشت ، و جايگاه نيكو ساخت ، و شهرها ، و بدان زمين جامهاء نيكو بافتندى ، و بيرون نتوانستند [ ى ] برد ، مگر تا نشان ملك بر آنجا بودى ، و رقم آن بودى كه پاى خونين [ 6 ] بزعفران آلوده بر آن جامه نهادى ، پس چنان افتاد كه از آن جامه زن ملك كشمير بخريد و بدوخت چون پيش ملك اندر رفت نشان پاى ديد بر آن ، رشگش آمد ، گفت اين چيست و از كجا آوردى ؟ زن گفت از فلان بازرگان خريدم ، ملك او را بخواند و از آن حال باز پرسيد بازرگان گفت نشان پاى ملك هال است ، سوگند خورد كه برود و پاى او ببرد ، وزير گفتا آنجايگاه زمين برهمنان است ، نتوان پيروزى يافتن ، نشنيد و با سپاه برفت ، پس از اين كار هال فرو ماند ، و برهمنان را پيغام فرستاد كه از من چنين همى خواهد از اندام من و آن را دشوار توان كرد ، برهمنان ( 76 - ب ) دعا كردند ، و فرمودند كه پيلى از گل بسازيد و پيش حرب بداريد . هال همچنان كرد و از آن پيل آتشى همى جست ، و سپاه كشمير كه با سپهبد پيش آمده بودند بسيارى بسوختند ، و آخر ملك كشمير به صلح فراز آمد ، از ضرورت ، و هال [ را ] بسيار هديتها فرستاد ، و صورتى
--> [ ( 1 ) ] ظ . هر دو شهر يكيست ياقوت ندهه و بدهه بنون و دال هر دو ضبط كرده گويد : ارض واسعه بالسند بين حدود طوران و مكران و الملتان و مدن المنصوره و هى فى غربى نهر مهران . . . . . و مدينة الندهه هذه التى يتجر اليها هى قندابيل . [ ( 2 ) ] فى الاصل : گستاسف [ ( 3 ) ] يعنى : در همان كتاب گويد كه مادر بهمن از تركان بوده است . [ ( 4 ) ] قبلا جندرت - و او : جيدرتههء مهابهارتا است . ( ر ك : حاشيهء 7 ص 114 - و حاشيه 3 ص 115 [ ( 5 ) ] دهتراشتر - ر ك صفحات قبل . [ ( 6 ) ] اصل : باء خوئين . بقرينهء عبارات بعد اصلاح شد