ابن مهلب ( نواده مهلب پسر محمد پسر شادى )
90
مجمل التواريخ والقصص ( تصحيح ملك الشعراء بهار ) ( فارسى )
اندر عهد افريدون : ابراهيم عليه السّلام ( 58 - ب ) پيغامبر بود ، و اندر عهدش يوسف عليه السّلام نبوّت و ملكت يافت ، وزيران او را مهر بزرگ و بيرشاد نام بود ، و جهان پهلوان هم گرساسف [ 1 ] بود ، و از بعد او پسرش نريمان ، از بعد او بزرگان چون كاوه اصفهانى كه معين او بود ، و پسرانش قباد و قارن كه او را رزم زن لقب نهاده بود [ ند ] ، و فيروز طبرى و تليمان ، و كوهيار ، و گرازه ، و ؟ بسيارى ؟ [ ديگر ] ، اندر عهد منوچهر : پيغامبر موسى عليه السّلام بود ، و بنى اسرائيل را از مصر بيرون آورد ، و اندر عهدش يوشع بن نون عليه السّلام پيغامبرى يافت . و بنى اسرائيل را از بيابان فلسطين بيرون آورد ، كه آن را تيه خوانند ، و آنان كه معروفان بودند چون سام نريمان و زال پسرش ، و كشواد زرّين كلاه ، و شاپور نستوه ، و آرش شواتير [ 2 ] ، و قباد كاوه با بعضى ازين بزرگان جدّش [ 3 ] هنوز بجاى بود ، اندر عهد نوذر و زاب : پهلوانى بزال رسيد ، كه سام بعهد نوذر از جهان برفت ، و همين بزرگان بودند ، و گرشاسف [ 4 ] از تخم افريدون وزير زاب ، اندر عهد افراسياب : پهلوان او پيران ويسه ، و برادر افراسياب گرسيوز ، و اغريرث [ 5 ] و پسرش پشنگ كه او را شيده خواندندى و ديگرى ( 59 - آ ) جهن ، و ايلا ، و برزايلا [ 6 ] نبيرگان او بودند ، و بزرگان پسران ويسه بودند : چون هومان و لهاك ، و فرشيد ورد ، و گلباد و نستيهن [ 7 ] و رومين پسر پيران [ 8 ] و ديگر مبارزان چون كروى زره ، و سپهرم ، و اخواشت [ 9 ] ، و بيلسم برادر پيران ، و دمور [ 10 ]
--> [ ( 1 ) ] كذا . [ ( 2 ) ] طبرى : ارشسياطير ( 1 ص 435 ) ، ارششياطين ( حواشى : ارششياطير ) ( 2 ص 992 ) و ربما خفف اسمه بعضهم فيقول ايرش ( ص 435 ) فردوسى : آرش . دينورى : ارسناس ( ص 13 - 92 ) پهلوى : ايرش شپاك تير ( متون پهلوى ص 104 ) [ ( 3 ) ] بزرگان جدش - يعنى جدّ منوچهر فريدون . [ ( 4 ) ] مراد گرشاسپ شاهنامه است و او غير از گرشاسپ زابلى است . [ ( 5 ) ] اصل : اغرمرث [ ( 6 ) ] ايلا بر وزن زيبا - و برزويلا بضم اول و سكون راء و واو تحتانى ، دو مبارز تورانى در لشكر افراسياب ( برهان ) . [ ( 7 ) ] اين اسم بخطّ ريزه روى سطر نوشته شده است . [ ( 8 ) ] فردوسى : روئين آورده و صاحب برهان قاطع او را پسر افراسياب داند و فردوسى پسر پيران . [ ( 9 ) ] فردوسى : اخواشت ، بر وزن افراشت . [ ( 10 ) ] دمور بفتح اول بر وزن سمور نام يكى از خويشان افراسياب كه در كشتن سياوخش سعى بسيار كرد .