ابن مهلب ( نواده مهلب پسر محمد پسر شادى )

88

مجمل التواريخ والقصص ( تصحيح ملك الشعراء بهار ) ( فارسى )

كز بوران [ 1 ] دخت پرويز يك سال و چند روز كح جشنسفنده [ 2 ] نه ز اصل شاهان دو ماه كط خسرو بن قباد [ 3 ] بن هرمزد ، دو ماه ل فيروز از فرزندان اردشير دو ماه لا آزرمى [ 4 ] دخت بنت پرويز چهار ماه لب فرخ خسرو بن [ 5 ] پرويز از خواهر [ بهرام چوبينه يك ماه و چند روز ] [ 6 ] لج يزدجرد آخر ملوك العجم بيست سال لد بهرام چوبينه يك ماه و چند روز [ 7 ] . اين قوم بعد از كسرى پرويز بوده‌اند [ و ] در مدت چهار سال و پنج ماه كما بيش بيرون بيرلون جرد [ 8 ] نه تن پادشاهى كرده‌اند [ 9 ] و اين تفصيل ساسانيان [ آ ] نست كه [ 10 ] كسروى همى گويد [ كه من ] در آن احتياط بجاى آورده‌ام . و حمزة بن الحسن الأسفاهانى گويد من اعتبار كردم بزيج ميان آنچ حساب من است تا آنچ كسروى گفت نود و نه سال و دو روز [ 11 ] متفاوتست [ 12 ] . و فى الجمله اين خلاف اندر تواريخ هرگز سپرى نخواهد

--> [ ( 1 ) ] اصل : توران . حمزه : بوران . [ ( 2 ) ] حمزه : حشنشبنده . ( ر ك ص 82 ح 4 ) [ ( 3 ) ] حمزه : عاد . پاورقى كذا . [ ( 4 ) ] حمزه : آزرمين . [ ( 5 ) ] حمزه : فرخ بن خسرو . . . و اين نام در ترجمهء پاورقى علمى نيست . [ ( 6 ) ] ( ر ك حاشيه 3 ص 83 ) [ ( 7 ) ] لد . . . الخ زايدست و در جدول حمزه نيست و محقق است كه اين جملهء بعد از ( لد ) همان است كه در آخر ( لب ) اضافه كرديم و اين تصرف از نساخ اين كتابست و مدت فرخ بن خسرو هم در جدول حمزه ( شهرا و اياما ) مىباشد و در اين نسخه هم مدت نداشت و بىشك يك ماه و چند روز متعلق به او است بعلاوه بهرام جايش اينجا نيست و او بيش از يك ماه و چند روز نشسته بود و احدى هم او را در جداول ذكر نكرده است . [ ( 8 ) ] كذا و ظ : بيرون يزدجرد . [ ( 9 ) ] حمزه : فجميع من ملك بعد كسرى اپرويز فى مدة اربع سنين و ستة اشهر ثمانية نفر تاسعهم يزدجرد بن شهريار ( ص 18 ) پاورقى : « پس آن كسانى كه . . . چهار سال و شش ماه غير از يزدجرد هشت نفر بودند و نهمى آنها يزدجرد بود و او بيست سال پادشاهى كرد » و مطابق تعداد جدول كتاب حمزه بايستى غير از يزدجرد نه تن پادشاهى كرده باشند ، و اتفاقا مترجم پاورقى هم به اين اشتباه برخورده گويد : ممكنست كه سهو از كاتب يا از خود مورخ باشد الجواد قد يكبو ( شماره 7 ص 3 ) ولى تعداد متن درستست گويا در اصل نسخهء مترجم صحيح بوده يا مؤلّف مجمل آن را اصلاح كرده است . و در ماهها اختلاف دارد . [ ( 10 ) ] متن : تست كه . . [ ( 11 ) ] ظ : نود سال و نه ماه و ده روز . حمزه : فبين ما خرج لى من الاعتبار به حساب الزيج و بين ما خرج لكسروى تسعون سنة و تسعة اشهر و عشرة ايام . كذا فى ترجمة المذكوره . [ ( 12 ) ] تا اينجا ترجمه از جدول حمزه است بنقل از كسروى و قول بعد از خود مؤلفست .