زينت مسجد جامع هرات و ساير عمارات اين بلدهء نزهت آسمان در رسالهء مآثر الملك و خاتمهء خلاصة الاخبار صفت تبيين پذيرفته در اين مقام ، قلم بلاغت انجام به تعداد و توصيف آن بقاع نپرداخت » « 1 » . مآثر الملوك را از روى دو نسخهء خطى تصحيح كردم كه هردو متعلق به كتابخانهء مجلس شوراى ملى هستند و هيچكدام تاريخ كتابت ندارند : « 2 » 1 . نسخهء خطى شمارهء 619 به خط نستعليق است و پيرامون سال 931 كتابت شده . رمز اين نسخه « مس » است . 2 . نسخهء خطى شمارهء 3441 كه به خط نستعليق در سدهء سيزدهم كتابت شده . رمز اين نسخه را « مج » قرار دادم . * * * پس از تصحيح مآثر الملوك مناسب ديدم دو كتاب ديگر خواندمير يعنى قانون همايونى يا همايون‌نامه و خاتمهء خلاصة الاخبار را نيز تصحيح و به آن كتاب ضميمه كنم . قانون همايونى يا همايون‌نامه قانون همايونى يا همايون‌نامه كتابى است كه خواندمير دربارهء مناقب و طرز سلطنت و بناهائى كه محمد همايون پادشاه ساخته و عادات و اطوار و نوشته . تاريخ تأليف اين اثر به تصريح خود وى سال 940 است : « و ظاهرا تاكنون كه اواخر شوال سنهء مذكور ( 940 ) است . . . . » « 3 » . در اين كتاب خواندمير اشاره مىكند كه به فرمان محمد همايون به لقب « امير الاخبار » مخاطب گشته است . « 4 » اين رساله يا جزوه يك بار در سال 1359 قمرى در كلكته به سعى و تصحيح محمد هدايت حسين در 136 صفحه به قطع جيبى چاپ شده و اين چاپ از روى همان تصحيح است . مصحح محترم هندى توضيحاتى را در پاورقى مرقوم

--> ( 1 ) . حبيب السير ، ج 4 ، ص 651 . ( 2 ) . فهرست نسخه‌هاى خطى فارسى ، تأليف دانشمند بزرگوار جناب آقاى احمد منزوى ، ج 2 ، . ( 3 ) . بخش 2 ، ص 1675 . ( 4 ) . كتاب حاضر ، ص 291 . همين كتاب ، ص 227 .