غياث الدين بن همام الدين حسينى ( خواند مير )

15

مآثر الملوك ( به ضميمه خاتمه خلاصة الأخبار وقانون همايونى ) ( فارسى )

فرموده‌اند كه در اين چاپ هم ديده مىشود و به پاس احترام ايشان به رمز « م » نشان داده شده‌اند . در آن چاپ سقرلاط هم به اين‌صورت و هم با تاى دو نقطه به‌صورت ظبط شده بود كه من هم به همان صورت چاپ كردم . خاتمهء خلاصة الاخبار اما يكى ديگر از كتابهاى مهم خواندمير كه تاكنون چاپ نشده خلاصة الاحوال فى احوال الاخيار است كه گزيدهء روضة الصفا و تاريخ عمومى عالم مىباشد . مهمترين بخش اين كتاب خاتمهء آن مىباشد كه در ذكر هرات و بزرگان و دانشمندان و هنرمندان آن مرزوبوم در زمان سلطان حسين بايقرا و وزير دانش‌پرور او امير عليشير نوائى بوده‌اند . آرزو داشته و دارم كه بتوانم تمام آن كتاب را نيز تصحيح و تقديم دوستداران تاريخ نمايم اما از آنجا كه عمر را بقائى نيست تصميم گرفتم فعلا اين قسمت را تصحيح و به مآثر الملوك بيفزايم . تاريخ تأليف خلاصة الاخبار در سالهاى بين 905 تا 910 بوده چون در دو جاى اين خاتمه به تواريخ فوق اشاره شده : « از مبدأ تباشير صبح سلطنت الى يومنا هذا كه مدت سى و دو سال است . . . » « 3 » و « در اين تاريخ يعنى شهور خمس و تسع مائه . . . . » « 4 » خاتمهء خلاصة الاخبار را از روى سه نسخه تصحيح كردم كه عبارتند از : 1 . نسخهء خطى شمارهء 5583 كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران كه خط نسخ و نستعليق سدهء يازدهم كتابت شده . پايان اين نسخه در سرگذت فصيح الدين صاحب است و از آن به بعد افتاده است . رمز اين نسخه « نش » است . 2 . نسخهء موزهء بريتانيا كه عكس آن به شمارهء 3304 و فيلم آن به شمارهء 1269 در كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران موجود است . تاريخ كتابت آن آغاز رمضان سال 917 است . رمز اين نسخه « بت » است . 3 . نسخهء عكس شماره‌هاى 632 و 633 كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران كه اصل آن در ايا صوفيا به شمارهء 3190 موجود است . رمز اين نسخه « صو »

--> ( 3 ) . خاتمهء خلاصة الاخبار ، ص 201 . ( 4 ) . همين كتاب ، ص 204 .