چنين است كه دست به روغن گرم گذار ، يا هزار تومان بايد داد . آخر الامر هزار تومان را از هنود گرفت ، چون قوم هنود استغاثه نمودند ، اعليحضرت خاقانى ، ترحم كمال به حال هنود كرده ، مبلغ يك هزار تومان را به هنود رد نمود . تا اينجا از « تارخ خلد برين » اختصار نموده ، زينت نگارش داد . باقى احوال روزنامچه اقبال شش سال ديگر سلطنت از كتب به نظر نگذشت و صاحب « تاريخ مرآت جهان » ، اواخر احوال پادشاه گردون بارگاه را حوالهء « تاريخ اورنگ » زيب عالمگير كرده است . باقى مفصل احوال سلاطين جنت مكين عليه صفويه در كشور هندوستان ، در كتابخانه‌هاى بزرگان هندو غير هم به نظر نرسيد مگر جابجا بى خبران ، مختصرى از صدق و كذب ، شرحى نوشته‌اند ، ( 110 چ ) و گزارش هر يك بعد ازين بيان خواهد شد وقايع ايام آن حضرت را مفصلا ميرزا طاهر وحيد نيز برشتهء تحرير كشيده ، اما اتمام آن تاريخ راقم حروف نرسيده و مؤلف « تاريخ خلد برين » زياده از وحيد نوشته است و آنچه به صحت رسيده ، اين است كه در سى نه سالگى جلوس فرموده ، بيست و پنج سال در خير البقاع ولايت ايران به دولت و اقبال و عظمت و اجلال گذرانيد . على مردان خان ازبك نمك به حرام كه قلعه قندهار را به كاركنان والى هندوستان داده بود ، در ايام دولت به تصرف اولياى دولت آن حضرت درآمد ، چنانچه گذشت و به حقيقت در قواعد و ضوابط سلطنت و عدالت شاه عباس ثانى بود . در سنهء هزار و هفتاد و هفت هجرى به ناخوشى خناق روح كثير الفتوحش در ماه ربيع الاول به جوار رحمت پروردگار پيوست . خامه دو زبان را جرات آن نيست كه شمهء از مراتب اخلاق عليه جليله رفيعه ذكيه آن پادشاه سلطنت پناه را بر صفحهء بيان ، زينت نگارش تواند داد . اين چند فرد از آن حضرت يادگار است . نظم : به ياد قامتى در پاى سروى گريه سر كردم * چو مژگان برگ برگش را به آب ديده تر كردم ترسا بچهء نهاد از زلف * ايمان مرا به رهگذر دام