ابو الحسن قزوينى
132
فوايد الصفويه ( فارسى )
سلطان محمد ميرزا بهادر خان الصفوى النبوى مصرع : « ز آباء و ام وارث ملك ايران » ( را ) زينت نگارش مىدهد . اگر چه به مضمون صدق مشحون اين مصرع : گنجايش بحر در سبو ممكن نيست . ( 190 چ ) شمهء از آن جمله با وجود ايام جوانى با اينكه باقى اوقات فرخنده ساعات خود را به رياضت و عبادت و شب زنده دارى مصروف مىفرمايند و از غذاى شبهه ناك پرهيز مىكنند ، و پيشكش و نذور كه از مريدان مىرسد به فقرا و محتاجان و يتيمان قسمت و احسان مىنمايند و اكثر اوقات اتفاق مىافتد كه رخوت پوشاكى امتيازى خويش را به سايل داده ، [ و او را ] خوشنود مىسازند . هر گاه در هنگام اكل آواز گرسنه و تشنه مىشنوند ، به كمال رغبت دست از طعام كشيده ، آن غذاى لطيف را به آن مسكين مىرسانند و اين قاعده كليه است كه هر كسى هر چه سؤال كند ، بيابد خواه در قوه داشته باشند ، خواه نداشته باشند . نظم : مجسم كرد چون يزدان دل او * نمود آب سخا صرف گل او عنان جود حق در دست او داد * به خاصان از ازل رسم نكو داد و در كسر نفس و عدم تكبر در هنگام كلام با غير كيش چنان محشور مىشوند كه آن غير ، را از خويش مىشمارد و مسرور مىگردد و در صافى ضميرى چناناند كه آنچه ( 191 ر ) در دل دارند ، همان بر زبان است و با معاندين پر كين در كمال حلم و ملايمت رفتار مىنمايند ، و كينه احدى در دل ندارند . در بديهه گوئى و حاضر جوابى بىنظيراند ، و صاحب تصنيف و تأليفاند . « تحفة الشعراء » كه احوال شعراء و متقدمين و متأخرين و معاصرين را از دوانين شعراء ماهر منتخب فرموده فراهم كردهاند . جميع ارباب كمال اهل ايران منصف شدهاند كه اين تذكرة الشعرا ترجيح بر « آتشكده » حاجى لطف على بيگ شاملو المتخلص آذر دارد . « 160 » همگى موزونان فصاحت بيان بلاغت نشان ايران ، تاريخ اتمام
--> ( 160 ) - « آتشكده آذر » تأليف حاجى لطف على بيگ شاملو ، آذر بيگدلى ( 1195 -