عباس قديانى

598

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

على اكبر دهخدا : - دهخدا على اللهيان جماعتى از غلاة كه معتقدند خدا در على ( ع ) حلول كرده و با جسم وى متحد شده بود ، از اين جهت اين خوارق عادات ، از او سر مىزد . على امينى : - امينى على ايلكانى - على جلاير معروف به شيخ على خان ايلكانى ، از شاهزادگان مشهور سلسلهء ايلكانى معروف به آل جلاير ؛ پسر سلطان اويس جلاير . در 778 ه . ق . والى بغداد را كشته به امارت نشست ، و برادرش سلطان حسين ايلكانى ناچار او را به امارت شناخت . شيخ على خان چندى بعد بلاد عراق عرب را به تصرف آورد ، و سلطان حسين ناچار به كمك عادل آقا به دفع او لشكر به بغداد آورد ، شيخ على خان گريخته به شوشتر رفت ، اما چندى بعد به استدعاى امرا به بغداد بازآمد ، و سلطان حسين از پيش او گريخته به تبريز رفت . شيخ على خان بعد از قتل سلطان حسين به تبريز لشكر كشيد سلطان احمد منهزم شد ، اما در نخجوان از قرا محمد تورمش استمداد نمود ، قرا محمد لشكر به تبريز آورده شيخ على خان را كشت . على بن ابيطالب ( ع ) حضرت على ( ع ) امام اول شيعيان روز جمعه سيزدهم ماه مبارك رجب سال سىام از عام الفيل در ميان كعبه متولد شد . پدر آن حضرت ، ابو طالب و مادر آن بزرگوار فاطمه بنت اسد بود . نام على ( ع ) را خداوند براى آن حضرت انتخاب كرد . آن حضرت نامهاى ديگرى دارد از جمله اسد الله ، يد الله ، عين الله ، نور الله و حيدر على ( ع ) در زيبايى پس از پيامبر اكرم ( ص ) بىنظير بود و يك قامت متناسب و ورزيده داشت . در آخرين حج ، پيامبر گرامى ( ص ) هنگامى بازگشت از زيارت خانهء خدا در محل غدير خم به مسلمانان فرمود جمع شوند تا پيام مهمى را به آنان بگويد كه جبرئيل به وى نازل كرده است به اين ترتيب پيامبر ( ص ) رسما وصى و جانشين خود را انتخاب كرد . پس از خلافت ابو بكر ، عمر و عثمان ، مردم براى بيعت رو به امام على ( ع ) آورده و از او خواستند كه خلافت را بپذيرد . خلق‌وخوى امام و گذشت از گناهكاران خصلت هميشگى امام بود . از جمله جنگهايى كه در زمان امام على ( ع ) رخ داد عبارت بودند از : جنگ جمل ، جنگ صفين ، جنگ نهروان . ابن ملجم در شب نوزدهم ماه مبارك رمضان در مسجد كوفه هنگامى كه حضرت على ( ع ) براى نماز صبح به مسجد آمده بود و در حال نماز بود با شمشير زهرآلود ضربتى بر سر مبارك آن حضرت وارد كرد و حضرت را به شهادت رساند و امير المؤمنين در اين لحظه فرمود : « فُزتُ و رَبّ الكعبه - به خداى كعبه كه رستگار شدم » امام على ( ع ) در روز بيست و يكم ماه مبارك رمضان سال چهلم هجرى درحالى كه عمر شريفش شصت و نه سال بود جان‌به جان آفرين تسليم كرد و پيكر مطهر آن حضرت را بنا به وصيت حضرت به نجف اشرف بردند و به خاك سپردند . على بن حسين ( ع ) امام سجاد ( ع ) امام چهارم شيعيان روز پنجم شعبان ماه رجب سال 38 هجرى قمرى در شهر مدينه ديده به جهان گشود . پدر بزرگوار آن حضرت حسين ( ع )