عباس قديانى

594

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

علاء الدين على شقانى امير علاء الدين على شقانى بعد از وفات خواجه غياث الدين اندخودى به شركت خواجه غياث الدين پير احمد عهده‌دار مقام وزارت شاهرخ تيمورى گرديد . بعد از مدتى رفتار امير على شقانى دربارهء امور ديوانى مورد انتقاد بزرگان دولت تيمورى از جمله شمس الدين على باليچه سمنانى واقع شد . به همين علت از وزارت معزول گرديد و اندكى بعد زندگى را بدرود گفت . علاء الدين على صانعى خواجه علاء الدين على صانعى از وزيران سلطان حسين ميرزا تيمورى . علاء الدين على ميكال خواجه علاء الدين على ميكال از وزيران سلطان حسين ميرزا تيمورى است . وى سالها صاحب توجيه ديوان سلطان حسين ميرزا بود و سرانجام به منصب وزارت رسيد . علاء الدين محمد حدود 609 - 653 ه . ق . داعى و رئيس اسماعيليهء الموت ( 618 - 635 ه . ق . ) ؛ پسر و جانشين جلال الدين نو مسلمان . در 9 سالگى به‌جاى پدر نشست . طريقهء پدر را رها كرده شيوهء اجداد را پيش گرفت ، و چون ماخوليايى بر او چيره گشت ، اندك‌اندك زورگوى و تندخوى و بهانه‌جوى گرديد ، و در امور دولت او خلل افتاد . عاقبت ، بعد از 35 سال فرمانروايى ، به تحريك يكى از خاصان خود به نام حسن مازندرانى ، در حال مستى به ضرب تبر كشته شد ( شوال 653 ه . ق . ) و پسرش ركن الدين خور شاه به جايش نشست . ركن الدين خور شاه چنين فرانمود كه در قتل پدر دستى نداشته ، و مقارن اين واقعه بيمار و بسترى بوده است . معهذا ، ظاهرا از اين اقدام خشنود بوده و اقدام حسن مازندرانى با رضايت او بوده است . علاء الدين محمد خراسانى از وزرا و مستوفيان مشهور عهد ايلخانيان مغول . ابو سعيد بهادر خان ( سلطنتش 717 - 736 ه . ق . ) او را يك چند با خواجه غياث الدين محمد در شغل وزارت شريك كرد . پس از آن ديگربار او را به شغل سابق فرستاد ، و چندى بعد وزارت خراسان را به او داد . بعد از وفات سلطان ابو سعيد ، وى نزد طغاتيمور خان رفت ، و مقارن ظهور امير عبد الرزاق سربدارى به دفع او برخاست و كشته شد . علاء الدين محمد غورى متوفى 616 ه . ق . ، از امراى سلسلهء آل شنسب در ولايت غور ؛ پسر ملك شجاع الدين على ، داماد سلطان غياث الدين محمد سام . بعد از وفات غياث الدين محمد سام ، وى از جانب معز الدين محمد سام ولايت غور و فيروزكوه يافت ( 559 ه . ق . ) . بعد از كشته شدن معز الدين محمد سام ، به امير سلطان غياث الدين محمود غورى ، بازداشت شد ( 602 ه . ق . ) ، و هنگام جلوس علاء الدين اتسز آزاد شد ( 607 ه . ق . ) ، اما دوباره به زندان افتاد . در 611 ه . ق . دوباره او را از زندان بيرون آورده به سلطنت نشاندند . اين سلطنت مجدد او نيز چندان طولى نكشيد ، و چندى بعد فيروزكوه به دست سلطان محمد خوارزمشاه افتاد ؛ علاء الدين محمد را به خوارزم بردند ، و آنجا بود تا درگذشت .