عباس قديانى

591

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

نخست‌وزيرى علاء مصادف شد با تصويب قانون ملى شدن صنعت نفت و در نتيجه علاء بيش از سه ماه بيشتر نتوانست دوام بياورد و به علت ضعف و ناتوانى در حل بحران نفت و فشار دولت انگلستان ، در ششم ارديبهشت 1330 استعفاى خود را تسليم شاه نمود . حسين علاء براى دومين بار در سال 1333 مأمور تشكيل كابينه شد و با نظر شاه به تعيين وزيران پرداخت و كابينه خود را ابتدا به شاه و سپس به مجلس سنا و شوراى ملى معرفى كرد . از حوادث مهم دوره دوم نخست‌وزيرى علاء مىتوان به تخريب حظيرة المقدس ، مركز تبليغات فرقه بهايى در تهران - بازپس‌گيرى يازده تن طلاى امانتى ايران در نزد دولت شوروى و پايان يافتن علامت‌گذارى مرز ايران و شوروى ، الحاق ايران به پيمان بغداد و سپس سنتو ، دستگيرى و اعدام فداييان اسلام و برگزارى انتخابات دوره نوزدهم مجلس شوراى ملى اشاره كرد . حسين علاء در فروردين 1336 به دستور شاه از نخست‌وزيرى كناره‌گيرى كرد و سناتور انتصابى تهران شد و سرانجام در سال 1343 در 82 سالگى درگذشت . كابينهء اول حسين علاء 1 . وزير دادگسترى : شمس الدين امير علايى . 2 . وزير امور خارجه : عبد الله انتظام ، كفيل وزارت امور خارجه : حسين قدس نخعى . 3 . وزير كشور : سرلشكر فضل الله زاهدى . 4 . وزير جنگ : سپهبد نقدى . 5 . وزير دارايى : محمد على وارسته . 6 . وزير فرهنگ : حبيب الله آموزگار . 7 . وزير راه : سرلشكر حسن ارفع . 8 . كفيل وزارت بهدارى : دكتر عباس نفيسى ، وزير بهدارى : دكتر عباس نفيسى . 9 . وزير پست و تلگراف و تلفن : مهندس احمد زنگنه . 10 . وزير اقتصاد ملى : دكتر جمشيد مفخم . 11 . وزير كشاورزى : ضياء الملك فرمند . 12 . وزير كار : مهندس حبيب نفيسى . 13 . وزير مشاور : على دشتى . علاء الدوله حاكم تهران در سلطنت مظفر الدين شاه و صدارت عين الدوله . علاء الدوله ابن بايسنقر علاء الدولهء تيمورى ، 820 - 865 ه . ق . ، از شاهزادگان معروف سلسلهء تيموريان ؛ پسر بايسنقر . در 850 ه . ق . بعد از وفات ميرزا شاهرخ تيمورى ، در هرات به سلطنت نشست . بعد از اندك مقاومت ، با الغ بيك و ابو القاسم بابر صلح كرد ، و بر قسمتى از ولايات دامغان ، استراباد ، قوچان ، قومس ، شمال خراسان دست يافت . در 825 يا 855 ه . ق . از الغ بيك شكست خورد و يك چند در دشت قبچاق متوارى بود . بعد از او پسرش ابراهيم ابن علاء الدوله به دعوى جانشينى او برخاست . علاء الدوله ابو كاليجار شهرت امير گرشاسب از امراى بنى كاكويه ؛ پسر علاء الدوله كاكويه . بعد از وفات ( 433 ه . ق . ) پدر ، يك چند حكومت همدان و نهاوند داشت . شهمردان رازى كتاب نزهتنامه علايى را به نام وى تأليف كرده است .