سال 377 ه . ق . از مقام وزارت معزول گرديد و به خوارزم رفت ولى مدتى نگذشت كه نوح بن منصور سامانى او را نزد خود خواند و مقام وزارت را دوباره به او تفويض نمود ، و اين امر ادامه داشت تا اينكه در اثر استيلاى امير ناصر الدين سبكتكين بر دولت سامانيان ، از وزارت معزول گرديد و به زندان افتاد . عبد الله عزيز همچنان در زندان به سر مىبرد تا سرانجام در همانجا زندگى را بدرود گفت . عبد الملك اول سامانى ابو الفوارس عبد الملك ابن نوح سامانى ، ملقب به امير رشيد ، حدود 333 - شوال 350 ه . ق . ، پنجمين پادشاه از سلسلهء سامانيان ( 343 - 350 ه . ق . ) . وى در ده سالگى به‌جاى پدرش نوح اول به امارت نشست . در آغاز سلطنت با فتنهء ابو على چغانى مواجه گشت و ركن الدوله ديلمى نيز با او همدست بود - مواجه شد ، ولى به كمك ابو سعيد فرغانى ، سپهسالار خراسان ، ابو على را عقب نشاند ، چون ابو على در اين بين وفات يافت و ابو سعيد فرغانى اصفهان را به وسيلهء محمد ابن ماكان از دست ركن الدولهء ديلمى گرفت . ركن الدوله از در صلح و دوستى درآمد ، و مقرر شد كه رى و اصفهان از آن ركن الدوله باشد و او هر سال 000 ، 200 دينار به عبد الملك بپردازد . بعد از كشته شدن ابو سعيد فرغانى ، سپهسالارى خراسان به ابو الحسن سيمجور رسيد ، و ابو جعفر عتبى وزارت يافت . اما چندى بعد ، ابو الحسن سيمجور از سپهسالارى معزول شد ، و ابو منصور طوسى ، سپهسالار گشت ، و او نيز اندكى بعد معزول شد ، و الپتكين به سپهسالارى رسيد . عبد الملك بعد از هفت سال روزى در حال چوگان‌بازى از اسب بيفتاد و بمرد . عبد الملك بن مروان عبد الملك كه پس از معاويه بزرگترين خلفاى بنى اميه است ( 65 - 86 ه . ق . ) ، بعد از فراغت از كار شام ، جنگ با عبد الله زبير را آغاز كرد و در 71 هجرى به عراق لشكر كشيد و مصعب بن زبير را مغلوب و مقتول ساخت . عبد الملك دوم سامانى نهمين پادشاه سلسلهء سامانيان ( صفر - ذيقعدهء 389 ه . ق . ) . برادر منصور دوم ، بعد از عزل و خلع برادر ، به دست بكتوزون و فائق خاصه ، به امارت نشست . ولى زمام همهء امور در دست فائق و بكتوزون بود . پس از جلوس او ، محمود غزنوى به قصد تنبيه فائق و بكتوزون لشكر آورد ، و در حدود مرو آنها را شكست داد ، و خراسان را بگرفت . ايلك خان نيز به بهانهء حمايت از عبد الملك دوم ، از سمرقند به بخارا آمد و شاهزادگان سامانى و رجال دولت عبد الملك را بگرفته و در بند كرد و به اوزكند فرستاد . عبد الملك متوارى شد ولى چندى بعد دستگير و به حبس افتاد تا اينكه بمرد و گويند ايلك خان او را كشت . عبد الملك نوح سامانى پس از نوح بن نصر پسر مهترش امير رشيد عبد الملك به پادشاهى رسيد ( 343 ه . ق . ) و ابو منصور محمد بن عزيز را وزارت داد . در آغاز كار او ، ابو على چغانى باز در خراسان سر به شورش برداشت و ركن الدوله حسن بويه به سوى گرگان رفت ، ولى سپهسالار عبد الملك كه « ابو سعيد بكر بن مالك فرغانى » نام داشت اين فتنه‌ها را فرو نشاند . چون