عباس قديانى
848
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
سرسلسلهء اين دودمان هخامنش بود كه پس از آن چيشپش اول ، كمبوجيه اول ، كوروش اول و چيشپش دوم بود كه در اينجا به دو شاخهء اصلى و فرعى تقسيم شدند شاخهء اصلى كوروش دوم ، كمبوجيه دوم ، كوروش سوم ( بزرگ ) كبوجيه سوم ( فاتح مصر ) است و شاخهء فرعى آريامنا ، ارشام ، ويشتاسب و داريوش اول است . اسامى سلاطين هخامنشى : 1 - چيشپيش اول 675 - 640 ق . م . 2 - كوروش اول پسر كمبوجيه 559 - 529 ق . م . 3 - كمبوجيه پسر كوروش 529 - 522 ق . م . 4 - داريوش اول پسر ويشتاسب 521 - 486 ق . م . 5 - خشايارشا اول پسر داريوش اول 486 - 485 ق . م . 6 - اردشير اول پسر خشايارشا 464 - 424 ق . م . 7 - خشايارشا دوم پسر اردشير اول 424 ق . م . 8 - داريوش دوم پسر اردشير اول 424 - 404 ق . م . 9 - اردشير دوم پسر داريوش دوم 404 - 360 ق . م . 10 - اردشير سوم پسر اردشير دوم 359 - 338 ق . م . 11 - ارشك پسر اردشير سوم 338 - 336 ق . م . 12 - داريوش سوم نوهء داريوش دوم 336 - 330 ق . م . هدايت - حاج مهدى قلى : - حاج مهديقلى هدايت هرات پس از مرگ تيمور در سال 807 ه . ق . سلسله كوركانى به دست پسرش شاهرخ تشكيل شد و در آن زمان شهر هرات كه يك مركز ايالتى بود به پايتختى اين سلسله انتخاب گرديد . شهر هرات در اين دوره از رونق و شكوه فراوانى برخوردار گرديد و در فاصلهء حملهء مغول و استيلاى تيمور ، سلسلهء محلى آل كرت بر هرات فرمانروايى نمودند . بعد از مرگ تيمور ، جانشين وى شاهرخ مدتى به توسعه و گسترش پايتخت جديد يعنى هرات پرداخت و در حدود سال 812 ه . ق . بناهاى متعددى را در داخل ارگ بنا نهاد و عمدهء زيارتگاههاى شهر هرات را مرمت نمود . در اوستا از سرزمينهاى سغد ( سوغده ) ، مرو ( مورو ) ، نسا ( نيسايه ) ، هرات ( هرايوه يا هرى ) ، غزنين ( او رو ) و . . . همه به عنوان بخشهايى از شمال شرقى و شرق ايران ياد شده است . در زمان اشكانيان و ساسانيان نيز به شهادت كتيبهء معروف شاپور در كتيبهء زرتشت مرو ( مارگو ) ، هرات ، بلخ و . . . نيز در قلمرو دولت اشكانى و ساسانى قرار داشتهاند . در دوران بعد از اسلام از اين منطقههاى گسترده با نامهاى : خراسان و « ورازرود » يا ماوراء النهر و گاهى نيز از بخشى از آنها با نام توران و بالاخره تركستان نيز ياد شده است . هراىو نام قديم هرات . هرتسفلد شرقشناس معروف آلمانى ، استاد سابق دانشگاه برلن ، رئيس سابق كاوشهاى آمريكايى در تختجمشيد و عضو سابق دانشگاه پرنستون . وى در سال 1948 در سويس وفات يافت . هرخواتيش در استرابون « آرخوذيا » آمده كه همان رخج و قندهار است اين ايالت از شمال به « ساگاتيه » كه در كتيبهء داريوش « ثاثا گوش » آمده . محل آن درست