عباس قديانى

841

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

تشخيص حق را از باطل مىخواستند ؛ يعنى در محاكمهء مبهم و پيچيده چاره‌اى جز اين نديدند كه دو طرف دعوا را بيازمايند و هركس در آزمايش رستگار شد او را محق بدانند . ورونا پروردگارى از ودا مالك جهان مردگان . وزير اصفهان در عصر صفويه وزير اصفهان مسئول رسيدگى كردن به امور خانه‌ها و عمارات و باغها و املاك و آسياها و مستغلات و قنوات سلطنتى و خالصه در شهر و ولايت اصفهان بود . وى عوايد آنها را جمع‌آورى مىكرد و به مصارفى كه مقرر شده بود مىرسانيد . محافظت و تعمير و آباد كردن املاك و مستغلات و دادن بذر ، مساعده به مستأجر و رعيت و وصول ماليات ديوانى و رسيدگى به كار املاك و مزارعى كه گرفتار آفات ارضى و سماوى شده باشد از جمله وظايف وى بود . وزير بقايا در دورهء قاجاريه ، وزير بقايا به طور مستقيم تحت نظر صدراعظم بود و مأموريت داشت حساب ولات و حكام را از آنها بگيرد و به مستوفى محل بدهد كه حساب را تنظيم كنند و چنانچه ولات يا حكام طبق اين حساب بدهكار بودند طلب دولت را بگيرد و به وزير خزانه تحويل بدهد . وزير مهر : - مهردار ويسه : - گوترا وشمگير برادر مردآويج از سلسلهء آل زيار ( 323 - 375 ه . ق . ) . از وقايع مهم وى طغيان ماكان كاكى است كه سرانجام در سال 329 به دست امير نصر سامانى به قتل رسيد . دوران سلطنت وشمگير در جنگ با امير نصر سامانى و پسران بويه گذشت ، و سرانجام در اول محرم سال 357 ه . ق . در شكارگاهى از اسب به زير افتاد و بمرد . وصاف عبد الله بن فضل الله شيرازى معروف به وصاف حضرت ، صاحب تاريخ وصاف يا تجزيه الامطار و تزجية الاعصار است . وصاف يكى از تحصيلداران دولت مغول بود . وى مورد توجه رشيد الدين فضل الله قرار گرفت و هنگامى كه غازيان به سوريه لشكر مىكشيد خواجه او را به آن پادشاه معرفى كرد . همچنين وى را با كتابش به دربار الجايتو برد و مورد توجه قرار داد . تاريخ وصاف از نقطه‌نظر محتواى حوادث مربوط به عصرى كه مؤلف به علت وجود استعارات ، صنايع بديع خواندن آن بسيار دشوار است . وقايع اتفاقيه ، روزنامه دومين روزنامه‌اى كه به همت ميرزا تقى خان اميركبير و به نام « وقايع اتفاقيه » انتشار مىيافت . روزنامهء وقايع اتفاقيه هفتگى و حاوى اخبار داخلى و خارجى بود . اين روزنامه از شمارهء 471 به بعد « روزنامه دولت عليهء ايران » ناميده شد و تا شمارهء 591 به همين نام منتشر گرديد . در اين تاريخ به دستور ناصر الدين شاه به‌جاى روزنامهء مذكور چهار روزنامه به نام روزنامهء دولتى بدون تصوير ، روزنامهء دولتى