عباس قديانى
842
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
مصور ، روزنامهء ملى و روزنامهء علمى انتشار يافت . وكيل الدوله از القاب كريمخان زند كه عناوين وكيل الرعايا و « وكيل الخلايق » را نيز داشت . ولات امراى سرحد در سلسله صفويه به ترتيب اهميت به چهار طبقه تقسيم مىشدند . ولات ، بيگلربيگيان ، خانان ، سلطانان . ولجه جنگى كه بين سپاه ايران و اعراب در محلى به نام ولجه اتفاق افتاد . سرپرست سپاه ايران يكى از امراى حيره به نام « اندرزعز » و رهبر اعراب خالد بن وليد بود كه به پيروزى اعراب انجاميد . خالد پس از كسب اين پيروزى بر عراق دست يافت و در آنجا خطبه به نام ابو بكر خواند . وليد بن عبد الملك از خلفاى بنى اميه كه در زمان او فتوحات اسلام در شرق و غرب به منتهاى وسعت خود رسيد و مسلمانان از طرف مغرب به اقيانوس اطلس رسيدند و يكى از سرداران اسلام به نام طارق بن زياد از ستونهاى هركول گذشته به كشور واندولوزيا ( اسپانيا ) درآمد و آن سرزمين را تسخير كرد و نام آن كشور در تاريخ اسلام اندلس گرديد . از آن پس تنگهاى را كه بين درياى مديترانه و اقيانوس اطلس قرار دارد و سابقا ستونهاى هركول نام داشت ، جبل طارق مىخوانند . يكى ديگر از سرداران اسلام به نام محمد بن قاسم ثقفى درهء سند را در مشرق تسخير كرد و توسط او دين اسلام به شبه قارهء هند راه يافت . در زمان وليد حجاج بن يوسف در سال 95 هجرى در پنجاه و سه سالگى درگذشت . از وقايع زمان وليد فتوحات قتيبة بن مسلم باهلى در شمال شرقى ايران است . وى تا كاشغر پيش رفت ( 93 ه . ) . در سال 96 هجرى وليد درگذشت و برادرش سليمان بن عبد الملك بهجاى او نشست . ونديداد : - اوستا وننس ( Vonones ) از رؤساى پارتى در سيستان بود كه به تشكيل سلسلهاى به نام « پهلوها » پرداخت ( 120 ق . م . ) . چون « ارد » پادشاه اشكانى پايتخت خود را به تيسفون انتقال داد ، و توجه اشكانيان نسبت به مشرق ايران كمتر گرديد ، اقوام پارتى سكايى كه پهلوها باشند فرصت را غنيمت شمرده ، و حكومت مستقل در سيستان و رخج و مشرق ايران تشكيل دادند . در همان هنگام كه سه پادشاه اول هند و سكايى ، پادشاهى خود را در هند مستقر مىساختند . « وننس » به عنوان شاه بزرگ در سيستان و قندهار سلطنت مىكرد . ظاهرا « وننس » پس از مهرداد دوم اشكانى ( 88 - 23 ق . م . ) به سلطنت رسيده است . وهرام : - بهرام وهرز سردار ديلمى ، كه در زمان انوشيروان بنا به دستور وى با چند كشتى از راه خليج فارس و درياى