عباس قديانى
775
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
جهت مراقبت در جريان مشروطيت زمام امور را به دست گرفت ، و بساط استبداد صغير برچيده شد ، و ديگرباره مشروطيت اعاده يافت ، و شيخ فضل الله نورى ، مجتهد معروف ، و عدهاى ديگر نيز بهجرم مخالفت با مشروطه و معاونت با استبداد ، محكوم و مصلوب گرديدند ، و بعد از آن ، تلاش شاه مخلوع و برادرانش سالار الدوله و شعاع السلطنه جهت اعادهء بساط استبداد قاجاريه به نتيجه نرسيد . فرمان مشروطيت : در تاريخ ايران شهرت فرمانى كه در آغاز مشروطيت پس از تحصن مردم ( حدود 000 ، 15 تن ) در سفارت انگليس ، از طرف مظفر الدين شاه قاجار صادر شد ( 14 جمادى الثانى 1324 ه . ق . ) اين فرمان كه خطاب به صدراعظم وقت ( ميرزا نصر الله خان مشير الدوله ) است ، در باغ سفارت براى متحصنين خوانده شد ، و با شور و شعف تلقى شد . پس از آن ، متحصنين ، جز عده قليلى ، از سفارت خارج شدند ، و علمايى كه به قم مهاجرت كرده بودند همراه عضد الملك و حاجى نظام الدوله به تهران مهاجرت كردند . متن فرمان مشروطيت : جناب اشرف صدراعظم از آنجا كه حضرت باريتعالى جل شأنه سررشتهء ترقى و سعادت ممالك محرومهء ايران را به كف كفايت ما سپرده ، و شخص همايون ما را حافظ حقوق قاطبهء اهالى ايران و رعاياى صديق خودمان قرار داده ، همايون ما بدان تعلق گرفت كه ، براى رفاهيت و امنيت قاطبهء اهالى ايران و تشييد و تأييد مبانى دولت ، اصلاحات مقتضيه به مرور در دواير دولتى و مملكتى به موقع اجرا گذارده شود ، چنان مصمم شديم كه مجلس شوراى ملى از منتخبين شاهزادگان و علما و قاجاريه و اعيان و اشراف و ملاكين و تجار و اصناف ، به انتخاب طبقات مرقومه ، در دار الخلافهء تهران تشكيل و تنظيم شود ، كه در مهام امور دولتى و مملكتى و مصالح عامه مشاوره و مداقهاى لازمه را به عمل آورده و به هيئت وزراى دولتخواه ما در اصلاحاتى كه براى سعادت و خوشبختى ايران خواهد شد اعانت و كمك لازم را بنمايد ، و در كمال امنيت و اطمينان ، عقايد خود را در خير دولت و ملت و مصالح عامه و احتياجات قاطبهء اهالى مملكت به توسط شخص اول و دولت به عرض برساند ، كه به صحهء همايونى موشح و بهموقع اجرا گذارده شود . بديهى است كه ، بهموجب اين دستخط مبارك ، نظامنامه و ترتيبات اين مجلس و اسباب و لوازم تشكيل آن را موافق تصويب و امضاى منتخبين از اين تاريخ مرتب و مهيا خواهد نمود كه به صحهء ملوكانه رسيده و بعون الله تعالى مجلس شوراى مرقوم ، كه نگهبان عدل ماست ، افتتاح و به اصلاحات لازمهء امور مملكت و اجراى قوانين شرع مقدس شروع نمايد . و نيز مقرر مىداريم كه سواد دستخط مبارك را اعلان و منتشر نماييد ، تا قاطبهء اهالى از نيات حسنهء ما كه تماما راجع به ترقى دولت و ملت ايران است كما ينبغى مطلع و مرقة الحال مشغول دعاگويى دوام اين دولت و اين نعمت بىزوال باشند . در قصر صاحبقرانيه ، به تاريخ 14 شهر جمادى الثانهء 1324 هجرى در سال يازدهم سلطنت ما . مشعشعيان ، نهضت در دوره تيمورى در خوزستان نهضتى مذهبى از غلات شيعه به رهبرى سيد محمد فلاح از شاگردان احمد بن فهد على ، نضج گرفت و دامنه آن به عهد صفوى كشانده شد . ايام كودكى فلاح در شهر واسط سپرى شد و در ايام جوانى به حله رفت و در نزد ابن