از اوايل قرن دوم هجرى بلكه پيش از آن هم شروع و دنبالهء آن تا سدهء پنجم هجرى بلكه بعد از آن هم كشيده شد . پيدايش مسلك شعوبيه جنبشى در عالم اسلام و عرب ايجاد كرد و تمام شئون اجتماعى و سياسى و فكرى و ادبى عرب و اسلام را تغيير داد . قائدين اين نهضت بزرگ ايرانيان بودند و در اثر تبليغات آنها جمع كثيرى از هر طبقه و هر ملتى حتى از جنس عرب داخل اين فرقه شدند . شقانى : - علاء الدين على شقانى شكندگمانيك ويچار از متون پهلوى در مسائل دينى كه مشتمل است بر مسائلى مربوط به رفع شبهه در امور دينى ، كه اين كتاب يكى از مهمترين آثار فلسفى ادبيات دينى پهلوى است . شكنوان نام يكى از سه قلعه بوده كه به امر جمشيد در شهر اصطخر ساخته شده بود . شكوه السلطنه 1305 ق . از زنان خيّر و نيكوكار . وى دختر فتح الله ميرزا شعاع السلطنه ، پسر فتحعلى شاه قاجار ( 1212 - 1250 ق . ) و شهربانو خانم ، دختر محمد ابراهيم خان ظهير الدوله و از طايفه قرانلو بود . شكوه السلطنه از زنان عقدى ناصر الدين شاه قاجار ( 1266 - 1313 ق . ) و مادر مظفر الدين شاه قاجار ( 1313 - 1324 ق . ) بود . به نوشته اعتماد السلطنه وى در بذل خيرات و مبراث و دستگيرى مستمندان و فقرا اهتمام مىورزيد و در انجام فرايض و نوافل غفلت نداشت و از همين‌رو مورد توجه و تقرب ناصر الدين شاه بود . شلمنصر - سلمنصر نام چندين نفر از شاهان آشور . شلمنصر اول متوفى 1290 ق . م . معبد آشور را تجديد بنا كرد ، كاخى در نينوا ساخت ، و پايتخت را از آسور به كالح منتقل ساخت . شلمنصر سوم در ( 859 - 824 ق . م . ) سلطنت كرد . وى پسر آسور نصيرپال بود ، و به قول خودش « بنهدد » ( شاه دمشق ) و « اخاب » را شكست داد . مجسمهء سياه او ، كه در كالح كشف شد و اكنون در موزهء بريتانيايى موجود است . نقشى از « يهو » دارد كه پيش پاى شلمنصر به خاك افتاده است . همچنين ، زيگورات عظيمى در كالح برپا كرد . و سرانجام در ارمنستان مغلوب كلدانيان شد . شلمنصر پنجم متوفى 722 ق . م . در 722 - 728 ق . م . سلطنت كرد . وى جانشين تيگلت پيلسر چهارم بود . شليمر دكتر شليمر هلندى كه اميركبير او را به عنوان پزشك به گيلان فرستاد و بعدها در دار الفنون معلم شد . شمخال سلطان شمخال سلطان از وزيران شاه اسماعيل دوم صفوى بود . وى در سال 984 هجرى عهده‌دار منصب مهردارى دربار شاه اسماعيل دوم گرديد . شمس الدوله ديلمى متوفى 412 ه . ق . پادشاه آل بويه در سالهاى 387 - 412 ه . ق . ؛ پسر فخر الدولهء ديلمى .