زردشت ادامه يافته است . عهد كيانيان ، اگرچه تاريخى است ، در روايات ايرانى ، با افسانه درآميخته است ، اولين دورهء درخشان پهلوانى ايران قديم است ، و در اين دوره است كه افراسياب تورانى دوباره به ايران مىتازد و ميان ايران و توران جنگهاى بسيار مىرود ، و رستم ، جهان پهلوان ايران ، در اين جنگها پهلوانيهاى بسيار مىكند ، و سرانجام ، در عهد كيخسرو ، افراسياب گرفتار و كشته مىشود ، و تورانيان شكست مىيابند . دورهء پادشاهى كيانيان را مىتوان ميان 900 تا 775 ق . م . دانست . پس از كيخسرو ، پادشاهى كيانيان ضعيف مىشود ، اما چون كىگشتاسپ ( ويشتاسپ ) قدرت مىيابد و به سلطنت مىرسد ، شكوه و نيروى سلسله تجديد مىشود . زردشت در عهد گشتاسپ حامى او و دين او مىشود . اما دوره پس از گشتاسپ و زردشت ، دوران انحطاط سياسى و برهم خوردن تشكيلات سلطنتى كيانيان بوده است ، كه از آن پس به تابعيت شاهنشاهان هخامنشى در مىآيند ، و قلمرو آنان سرزمين شرقى تابع دولت شاهنشاهى هخامنشى مىشود . برخى از محققين به علت تشابه نام ويشتاسپ ( گشتاسپ ) حامى زردشت با ويشتاسپ پدر داريوش كبير ( كه از طرف پسر ساتراپ ايالت پارت بوده است ) ، و نيز حملهء اسكندر به ايران در عهد داريوش سوم هخامنشى ، سلسلهء نيمه داستانى كيانى را با سلسلهء واقعى هخامنشى خلط كرده و يكى دانسته‌اند ، اما واقع چنين نيست ، زيرا ، اولا ، كى كه لقب امرا و پادشاهان ايران شرقى است براى هيچ‌يك از امرا و شاهان ايران غربى و جنوب غربى ، يعنى شاهان ماد و هخامنشى ، در كتيبه‌ها به چشم نمىخورد ، و لقب اين شاهان همه‌جا خشايثى [ - شاه ] است ، و ثانيا قبايل زردشتى در دورهء اطاعت از هخامنشيان به مراسم دينى خود عمل مىكردند ، شاهان هخامنشى قرون 6 و 5 ق . م . به مذهب آريايى قديم بوده‌اند ، به همين سبب ، نام آنان در يشتها به چشم نمىخورد ، درحالىكه از كيانيان در يشتها ياد شده است . كيخسرو از پادشاهان كيانى . كيخسرو پس از كيكاووس به تخت نشست . كيداريان ( كوشانيان كوچك ) سلسله‌اى كه به نام مؤسس آن كيدارا ، به كيداريان معروفند از اوايل قرن سوم ميلادى تا اواخر آن بر باختر تسلط داشتند . در حوالى قرن سوم ميلادى كه سلطنت كوشانى در مشرق ايران سقوط كرد ولى در شمال و جنوب هندوكش هنوز دو حكومت كوشانى در باختر و كابل باقى ماند كه كوشانيان كوچك خوانده مىشوند . كوشانيان كوچك را در باختر « كيداريان » نامند . قلمرو كوشانيان كوچك در كابل و باميان بود . بر خلاف دولت كوشانيان كوچك يا كيداريان باختر كه با ساسانيان و هفتاليان دائما در منازعه بودند ، اينان با همسايگان خود روابط دوستانه‌اى داشته و با آنان در صلح مىزيستند . اينان با شاهان ساسانى هم روابط خوبى داشتند ، چه هرمز دوم ساسانى دختر پادشاه كوشانى كابل را به همسرى گرفت . دولت كوشانيان كوچك به دست هفتاليان از ميان رفت . كيريريشا الهه ايلامى كه در چغازنبيل معبدى داشت .