عباس قديانى

606

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

عموى خود حاجى بابا خان بختيارى سپرد و خود شاه اسماعيل دوم را برگرفت و به قصد تسخير فارس به جنگ صالح خان بيات حكمران فارس رفت و او را شكست داد . كريمخان زند از پيمان شكستن عليمراد خان خشمگين و متوهم شد ، و به اصفهان تاخت و از آنجا به جنگ با عليمراد خان كه از فارس به كوههاى بختيارى رفته بود پرداخت ، و او را چند بار شكست داد . عاقبت محمد خان زند نزد عليمراد خان رفت و او را در مجلس بزم كشت . عليمراد خان زند متوفى 1199 ه . ق . چهارمين پادشاه از سلسلهء زنديه ( 1196 - 1199 ه . ق . ) ؛ خواهرزادهء زكى خان زند . پس از قتل زكى خان ، كه ابو الفتح خان زند به شيراز برگشت ، و صادق خان زند بر شيراز مسلط گشت ، عليمراد خان قصد تسخير شيراز كرد ، و آن را نه ماه در محاصره گرفت . عاقبت در 27 ربيع الاول 1196 ه . ق . ، به كمك اكبر خان پسر زكى خان ، شيراز را گرفت و به سلطنت نشست . وى صادق خان و پسرانش را كور كرد . صادق خان و پسرانش و همچنين ابو الفتح خان خود را با خوراندن ترياك كشت و پسرانش هم ، بجز جعفر خان زند كه در شيراز نبود ، كشته شدند . عليمراد خان ، در 23 شعبان 1196 ه . ق . ، شيراز را به صيد مراد خان زند سپرد ، و خود به اصفهان عزيمت كرد ، و آنجا را مقر سلطنت خويش ساخت . وى جعفر خان پسر صادق خان را كه برادر مادرى خودش محسوب مىشد بنواخت ، و به حكومت زنجان و سلطانيه فرستاد ، و خود جهت فتح مازندران به تهران رفت . اما لشكرى كه به مازندران فرستاده بود شكست خورد ، و جعفر خان نيز روى به اصفهان آورد . عليمراد خان به شتاب از تهران به قصد دفع جعفر خان عازم اصفهان شد ، اما در بين راه ، در مورچه‌خورت به بيمارى استسقا وفات يافت ( ربيع‌الاول 1199 ه . ق . ) . على منشى وزير بابر ميرزا ( دورهء تيمورى ) . على مؤيد خواجه نجم الدين على مؤيد ، متوفى 788 ه . ق . ، آخرين امير سربداران ( 766 - 788 ه . ق . ) . بعد از قتل پهلوان حسن دامغانى به امارت رسيد . در 777 ه . ق . با بعضى از امرا و ياران خويش در پيچيد ، و با طغيان آنها مواجه گشت . در 779 ه . ق . ، پس از دفع فتنهء مخالفان ، قلمرو حكومت خود را توسعه داد ، و قلمرو او از دامغان تا سرخس توسعه يافت . در 783 ه . ق . كه امير تيمور به خراسان آمد ، خواجه على به خدمت او پيوست ، و در ركاب او به جنگ رفت . در 788 ه . ق . در ضمن جنگى در خرم‌آباد لرستان تير خورده وفات يافت . خواجه على در ترويج تشيع اهتمام داشت . با وفات خواجه على سلسلهء سربداران انقراض يافت . عماد الدوله فرامرز شهريار مازندران و از امراى آل باوند . عماد شهريارى ، شاعر معروف قرن 6 ه . ق . ، منسوب به دو و ستايشگر او بود . وى در 515 ه . ق . بر قسمتى از مازندران دست يافت و با اصفهبد علاء الدوله ، كه عموى وى يا عموى پدرش بود ، گاه در جنگ و گاه در صلح و موافقت بود . عماد الدولهء ديلمى شهرت ابو الحسن على ابن بويه ، ملقب به عماد الدوله ، جمادىالاول 338 ه . ق . از مؤسس