عباس قديانى

607

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

سلطنت آل بويه ، و اولين پادشاه از سلسلهء ديالمهء فارس ( 322 - 388 ه . ق . ) . وى با ديگر برادران نخست در خدمت ماكان كاكى بود . پس از پريشانى كار ماكان ، با برادرش به خدمت مردآويج پيوست ، و از جانب او حكومت كرج يافت . ولى بين او و مردآويج اختلاف افتاد . على در 321 ه . ق . بر اصفهان مستولى شد ، و پس از گرفتن ارجان و رامهرمز ، به فارس حمله برد ، و در 322 ه . ق . شيراز را گرفت . بعد از آن ، با مردآويج از در صلح درآمد ، و برادر خود حسن ( ركن الدولهء ديلمى ) را با هدايا نزد مردآويج فرستاد . پس از كشته شدن ( 323 ه . ق . ) مردآويج ، على برادر خود حسن را به تسخير عراق عجم و برادر ديگرش احمد ( معز الدوله ديلمى ) را به تسخير كرمان گسيل كرد . در 334 ه . ق . احمد بغداد را گرفت ، ولى با خليفه مستكفى به احترام رفتار كرد ، و خليفه او را لقب ركن الدوله داد . از اين به بعد خلفاى عباسى مطيع سلاطين آل بويه گرديدند . عاقبت على پذيرفت كه ساليانه خراجى به خزانهء مستكفى خليفه بپردازد ، اما چندى بعد از پرداخت آن خراج ابا كرد ، و به استقلال سلطنت راند . عماد الدوله در شيراز درگذشت ( 338 ، و به قولى 339 ه . ق . ) . بعد از او ، برادرزاده‌اش عضد الدولهء ديلمى به جايش نشست . عماد الدين ابو البركات از وزيران سلطان مسعود سلجوقى كه مدت وزارت وى مدت زيادى ادامه نيافت و سرانجام در اثر اختلاف با كمال الدين ثابت بن محمد قمى و مؤيد الدين مرزبان منشى كه از ملازمان قديمى سلطان مسعود بودند از وزارت معزول گرديد . عماد الدين الاسلام وزير سلطان حسين ميرزا ( دورهء تيموريان ) . عماد الدين پهلوان متوفى 644 ه . ق . ، فرمانرواى لر بزرگ و سومين اتابك از سلسلهء اتابكان لر بزرگ ( 626 - 646 ه . ق . ) . بعد از اتابكان هزار اسپ ابن ابو طاهر به امارت نشست . ( 626 ه . ق . ) . عماد الدين ديلمى شهرت عماد الدين با كاليجار مرزبان متوفى 440 ه . ق . ، پادشاه سلسلهء ديالمهء فارس ( 415 - 440 ه . ق . ) ؛ پسر سلطان الدوله ديلمى . لقب او را حسام الدوله و عز الملوك نيز نوشته‌اند . وى بعد از وفات پدر به‌جاى او نشست ، و مدت زيادى با عموى خويش قوام الدولهء ديلمى ، امير كرمان ، جنگ داشت . عاقبت بعد از وفات قوام الدوله ( 419 ه . ق . ) كرمان را و بعد از جلال الدولهء ديلمى ، بغداد را نيز ضميمهء ممالك خويش نمود ( 435 ه . ق . ) ، و امير الامراء شد . عماد الدين در اواخر دورهء امارت خود با افراد خاندان بنى كاكويه و سران سلجوقى زدوخورد كرد ، و چون در اين ايام سلاجقه بر قسمت اعظم ايران ، مسلط بودند ، عماد الدين عاقبت با طغرل بيك سلجوقى صلح كرد ( 439 ه . ق . ) ، و دختر خود را طغرل داد ، و دختر چغرى بيك ( برادر طغرل ) را نيز براى پسر خود گرفت . عماد الدين زنگى مؤسس سلسلهء اتابكان موصل ، و اولين سلطان واقعى از سلسلهء آل زنگى ؛ پسر اتابك آق سنقر . وى