عباس قديانى

93

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

آن‌گاه درصدد تسخير سوريه برآمد ليكن شكست يافت و نه سال بعد فرزند خود پاكر را مأمور سوريه گردانيد . ارد در سال 37 ق . م . فرهاد پسر ديگر خود را به جانشينى خويش برگزيد و آن‌گاه كناره‌گيرى اختيار كرد . اردشير اسم سه شاهنشاه ايران از سلسلهء ساسانيان . و نيز اسم سه شاهنشاه هخامنشى . اردشير اول از شاهنشاهان هخامنشى . اردشير اول ملقب به درازدست ، پسر خشايار شاه . دورهء سلطنت وى جز چند سال اول ، به آرامى گذشت . در زمان او « ويشتاسپ » اردشير يكم پسر خشايارشا كه در باختر دعوى سلطنت مىكرد در دو جنگ مغلوب گرديد . ( 462 ق . م . ) . و « ايناروس » كه در مصر علم طغيان برافراشته بود و يونانيها او را يارى مىكردند به دست حاكم سوريه بغابيش ( مگابيز ) مغلوب شد و آن فتنه فرو نشست ، ولى همين حاكم ياغى گرديد و دو بار لشكر شاه را شكست داد و در پايان با اردشير صلح كرد . هم در زمان اردشير بين ايران و آتن معاهدهء « سيمون » بسته شد و آتنىها قبرس را جزو شاهنشاهى ايران شناختند ( فوت 424 ق . م . ) . اردشير بابكان مؤسس سلسلهء ساسانى كه پس از نبرد با اشكانيان در سال 226 م . تاجگذارى و عنوان « شاهان شاه » ايران را اختيار كرد . وى ارمنستان را ضميمهء ايران نمود . اردشير چون خود موبدزاده بود ، حمايت از دين زرتشت را از وظايف خود مىدانست . از اين‌رو آن دين را كيش رسمى ايران ساخت . او پادشاهان محلى را معزول كرد ؛ وضع ملوك الطوايفى را برچيد و به‌جاى آن استاندارانى گماشت . اردشير بابكان شهر گور را در محل فيروزآباد كنونى در فارس بنا كرد . به‌جاى شهر سلوكيه كه خراب شده بود شهر « به‌اردشير » را در كنار دجله ساخت . « ريواردشير » را كه خرابه‌هاى آن اكنون « ريشهر » نام دارد ، نزديك بوشهر كنونى بنا كرد . كتاب « كارنامك اردشير پاپكان » به زبان پهلوى مربوط به اوست . اردشير جى اردشيرجى پسر ايدلجى پسر شاپور جى در 22 اوت 1865 م . در يك خانوادهء زرتشتى ايرانىتبار در بمبئى به دنيا آمد . پدر و پدربزرگ او گزارشگران