عباس قديانى

63

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

333 ه . ق . وى را به‌جاى ابو على چغانى سپهسالار خراسان و والى نيشابور كرد . در سال 335 ه . ق . ابو على چغانى نيشابور را گرفت و او را از آنجا براند . ابراهيم شاه افشار شاهزادهء معروف سلسلهء افشاريه و از مدعيان سلطنت بعد از نادر شاه افشار . وى پسر كهتر ابراهيم خان ظهير الدوله و برادرزادهء نادر شاه بود و نادر شاه بعد از برادر اسم و لقب او را به وى داد . ( قبل از آن اسم وى محمد على بيگ بود . ) ابراهيم شيخ الاسلام آقا ابراهيم شيخ الاسلام خوى ، كه فتحعليشاه او را در سال 1222 ه . ق . به عنوان سفير ، براى تهنيت جلوس سلطان مصطفى خان چهارم به دربار استانبول فرستاد . ابراهيم غزنوى ابو المظفر ظهير الدوله رضى الدين ابراهيم ابن مسعود ، دهمين پادشاه از سلسلهء غزنويان آل سبكتكين ؛ پسر سلطان مسعود غزنوى . ابراهيم كلانتر در زمان لطفعلى خان زند كلانتر شيراز بود و به هنگام محاصره شيراز از طرف آقا محمد خان ، او با تبانى قبلى وسيله تسخير شهر را براى خان قاجار فراهم آورد و از اين‌رو مورد توجه وى شد و به وزارت بابا خان كه حاكم ايالت جنوبى بود رسيد . بابا خان ( فتحعلى شاه ) پس از جلوس با آنكه تاج و تخت خود را مديون او مىدانست به سبب قدرت و نفوذ بسيار زياد وى بيمناك گرديد و او و همه خانواده‌اش را كه شاغل مقامات مهم دولتى بودند ، در يك زمان دستگير كرد و به قتل رسانيد و فقط از قتل يگانه فرزند بيمار او صرفنظر نمود . او باوجود عليلى مزاج زنده ماند و خانواده قوام الملك را تشكيل داد . ابر شهر قديمترين نام نيشابور است كه مركز يكى از نواحى چهارگانهء ايالت خراسان بوده است . بنا به نوشته جغرافىنويسان اسلامى اين نام به فارسى به معنى « شهر ابر » مىباشد . ابر قباد از بخش ( طسوج ) هاى عراق است كه بر طبق تقسيمات زمان ساسانيان از توابع ناحيهء خسروشاذ بهمن ( ناحيهء دجله ) و شامل سرزمينى است در امتداد مرز غربى خوزستان . بين واسط و بصره . اين نام از كواذ ( قباد ) اول ساسانى گرفته شده است . ابش خاتون 662 - 672 ق . و 682 - 683 ق . از زنان فرمانروا . وى دختر سعد بن ابو بكر زنگى ( 658 ق . ) و تركان خاتون و همسر منگو تيمور ، پسر هلاكو خان ( 654 - 663 ق . ) ، و آخرين اتابك از خاندان سلغرى بود . در سال 661 ق . سلجوق شاه با دسيسه تركان خاتون از دژ استخر رهايى يافت و حكومت شيراز را در دست گرفت و از بيم نفوذ و فتنه‌انگيزيهاى تركان خاتون ، نخست وى را به همسرى خويش درآورد و در پى آن او را به قتل رساند . هلاكو خان مغول با آگاهى از قتل تركان خاتون و سرداران مغولى در شيراز ، لشكرى به قصد سركوب سلجوق شاه فرستاد . او از برابر لشكر هلاكو گريخت و پنج ماه بعد به قتل رسيد ( 662 ق . ) و