عباس قديانى

450

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

سامسوايلونا پسر هامورابى ( حمورابى ) كه از 2080 تا 2043 ق . م . سلطنت مىنمود . سام ميرزا شهرت سام ميرزا 10 محرم 1021 سلسلهء صفوى ( 1038 - 1052 ه . ق . ) ؛ پسر صفى الدين ميرزا و نوه و جانشين شاه عباس اول صفوى . در نزديك نور مازندران به دنيا آمد . در جمادى الثانى 1038 ه . ق . ، در اصفهان به سلطنت نشست ، و خود را شاه صفى خواند . در كاشان وفات يافت ، و در قم مدفون شد . پادشاهى سفاك و ظالم و بىرحم بود . گويند سلطنت او جز يك سلسله خونريزى مستمر نبود . شاه صفى عده‌اى از شاهزادگان صفوى و سرداران خود را كشت ، و امامقلى خان ، فاتح هرمز و سردار بزرگ و معروف را بىگناه هلاك نمود . در زمان او عثمانيها مكرر در ايران تاخت‌وتاز كردند ، و كردستان و همدان و ايروان و تبريز چند دفعه بين ايران و عثمانى دست‌به‌دست شد . عاقبت در اثر بىكفايتى شاه صفى ، ازبكان قندهار و عثمانيها بغداد را از تصرف ايران به در بردند . شاه صفى چون در درون حرمسرا پرورش يافته بود ، از بىلياقتى ، در امور مملكت مداخله‌اى چندان نداشت ، جز آنكه احكام بىرحمانهء او دوران سلطنتش را خون‌آلود و تيره كرد . سام ميرزا سام ميرزا پسر شاه اسمعيل بزرگ است . تذكره‌اى در شرح‌حال شعراء قرن نهم و دهم به رشتهء تحرير درآورده كه موسوم به « تحفة السامى » است . سانخريب از جملهء پادشاهان آشور . سانسكريت زبان كلاسيك هندوستان ، كه از زبانهاى هند و اروپايى و متعلق به دستهء هند و ايرانى است و اكنون متروك مىباشد . كهنترين صورت آن زبان ودايى است ، كه سرودهاى ودا بدان نوشته شده ، و با زبانهاى ايرانى كهن ، اوستايى ، و فارسى باستان بسيار نزديك است . در حدود 400 ق . م . ، سانسكريت به عنوان زبان درى و رسمى به كار مىرفت . سانسكريت ادبيات وسيع و معتبر دارد ، كه آثار برهمايى و بودايى را شامل است و آثارى كه بدين زبان باقى مانده است جزء قديميترين آثار زبانهاى هند و اروپايى است . ساواك سازمان اطلاعات و امنيت كشور در دورهء پهلوى ، پس از كودتا كه قدرت حاكم بر سقوط حكومت مصدق مشروعيتش را از دست داد براى آنكه همچنان بر سر قدرت بماند ناگزير بود نيروهاى سركوبگر را تقويت كند و در چنين وضعيت سياسى و اجتماعى بود كه ساواك با نقشه و كمك فنى « سيا » با هدف مبارزه با كمونيسم در ايران ايجاد گرديد . لايحه تشكيل سازمان اطلاعات و امنيت كشور وابسته به نخست‌وزيرى به تصويب مجلس سنا و روز 23 اسفند 1335 هجرى شمسى به تصويب مجلس شوراى ملى رسيد . اين قانون كه به موجب آن در سال 1336 به ايجاد و تأسيس سازمان اطلاعات و امنيت كشور اقدام شد داراى 5 ماده بود . به موجب قانون ساواك مستقيما به نخست‌وزيرى وابسته بود و ريس آنها كه مقامش در